تحلیل نهادی لایه‌های سه‌گانه حکمرانی نظام بانکی ج.ا.ایران با رویکرد نظریه بازی: پیشران‌های پنهان ناپایداری چگونه عمل می‌کنند؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه پیام نور

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور

3 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور

چکیده

یکی از فرضیه‌های اساسی در توضیح ناکارایی نظام بانکی وجود تعارض منافع مخرب در آن است. هدف این پژوهش تحلیل و ریشه‌یابی این تعارض منافع و ارائه رویکردهایی برای حل آن است. بر این ‌اساس، یک مدل بازی در چارچوب نظریه‌ نهادگرایی و با نگاه کل‌نگرانه، برای تشریح رفتار بازیکنان فعال در نظام بانکی توسعه داده شد و وضعیت‌های تعادل آن، با استفاده از روش گراف، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد وجود تعارض منافع یکی از مهم‌ترین علل ناکارایی و ناپایداری این نظام در انجام کارکردهای مورد انتظار از آن است که عمده‌ترین پیشران‌های آن انحراف در قیمت‌های نسبی، ناشی از بیماری هلندی و کوتاه بودن افق تصمیم‌گیری در سطح کلان و میانی حکمرانی این نظام است. به منظور بررسی کارکردهای نهادی مورد نیاز برای حل این تعارض منافع، از روش تحلیل بازی معکوس استفاده شد. نتایج بررسی نشان داد، استقلال سیاست‌گذار پولی از دولت، کاهش وابستگی بودجه دولت به نفت، شفاف‌سازی هزینه‌های دوره عمر اقدامات سیاستی کلان، رویکردهایی برای حل این تعارض منافع است. در شرایط ناکامی برای اصلاح انحراف در قیمت‌های نسبی، بانک مرکزی باید از قدرت حکمرانی خود برای مهار نیروهای بازار از طریق اجرای رویکرد‌هایی مانند "ارتقای سیستم نظارت" و یا، "اصلاح ساختار بازار" استفاده بیشتری نمایند.

کلیدواژه‌ها