راهبرد چرخه عمر محور مفهومی ادعاهای بین ذینفعان در توافق‌های مشارکت عمومی-خصوصی (مطالعه موردی طرح‌های آزاد‌راهی ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی

2 استادیار دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

علی‌رغم این که دهه گذشته شاهد افزایش ادعا در توافق‌های مشارکت عمومی-خصوصی بوده است اما هنوز خلا شناسائی و اجتناب از بروز ادعا بین سرمایه‌پذیر و سرمایه‌گذار و تاثیر آن‌ بر روی عملکرد وجود دارد. در این پژوهش تلاش شده است با راهبرد مفهومی چرخه عمر محور، ادعاها از دو دیدگاه سرمایه‌پذیر و سرمایه‌گذار و با رویکرد کیفی«بحث‌های گروهی کانونی» بررسی شود. جامعه مورد مطالعه شامل بررسی گسترده پیشینه بین المللی و منابع علمی کشور ایران در فاصله سال‌های 1991 تا سه ماهه اول 2019 در حوزه‌های مرتبط با ادعا، بررسی سه مورد از طرح‌های مشارکتی آزادراهی ایران، و مصاحبه با خبرگان گروه کانونی بوده و هم-چنین اعتبار‌سنجی نتایج با روش «زاویه بندی چند‌گانه» ارزیابی شده است. نتایج پژوهش، معیارهای کلیدی در دسته‌بندی فاکتورهای بروز ادعا را مشخص نموده و نشان داد بررسی دقیق عوامل می‌تواند به عنوان یک چک‌لیست طرفین را از پتانسیل بهبود مدیریت و اجتناب از ادعا در پروژه‌های مشارکتی بهره‌مند نماید.

کلیدواژه‌ها


  1. ترکان، اکبر، و میثم شهبازی (1389). «بررسی چگونگی جلب مشارکت بخش خصوصی در توسعه زیرساخت­های حمل و نقل جاده­ای؛ مسائل و راهکارها». راهبرد، سال نوزدهم، شماره 57: 276-245.
  2. دانایی فرد، حسن، دلخواه، جلیل، و پریسا کیائی (1396). «شناسایی و اولویت بندی موانع توسعه مشارکت بخش خصوصی–دولتی».  چشم انداز مدیریت بازرگانی، شماره 29 ،49-33.
  3. رسولی، بهمن، سینا، خردیار، و بهمن، بنی مهد ( 1397). « شناسایی، رتبه بندی و تخصیص ریسک های حیاتی مراحل مشارکت عمومی -خصوصی با تکنیک دلفی در بستر اقتصاد مقاومتی(مورد مطالعه: صنعت آب وفاضلاب استان گیلان)». دانش سرمایه گذاری، سال هفتم، شماره 27.
  4. زارعیان، کامران، سرور، رحیم و عباس، ارغان (1397). « عوامل اثرگذار در پیاده سازی الگوی مشارکت عمومی خصوصی - در توسعه شهری تهران». نگرش های نو در جغرافیای انسانی، سال 10، شماره 4.
  5. سهرابی، روح اله و علی رستمی (1396). «رتبه بندی چالش های موجود در قراردادهای مشارکت بخش خصوصی-دولتی در پروژه­های زیربنایی».  بهبود مدیریت، سال یازدهم، شماره 3، پیاپی 37 ،160-139.
  6. کشتیبان، یاسر، صبحیه، محمد حسین، دانائی فرد، حسن، و داوود دانش جعفری (1395). «چارچوب موفقیت چندسطحی در پروژه­های مشارکت بخش عمومی خصوصی». مهندسی صنایع و مدیریت شریف، دوره 1-32، شماره 1/1، 138-127.
  7. نوروزی، محمد و محمدرضا عاشری (1394). «عوامل حیاتی موفقیت در پیاده سازی پروژه­های مشارکت عمومی- خصوصی در حوزه انرژی جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه: صنعت برق)». بهبود مدیریت، سال نهم، شماره 3، پیاپی 29: 108-83.
  8. Ahmadabadi, A. A., and Heravi, G. (2019). The effect of critical success factors on project success in Public-Private Partnership projects: A case study of highway projects in Iran. Transport Policy, 73, 152-161.
  9. Acharya, N.K., Dai Lee, Y. and Man Im, H. (2006). Conflicting factors in construction projects: Korean perspective. Engineering, construction and architectural management, 13(6), 543-566.
  10. Aladag, H., and Isik, Z. (2017). Role of Financial Risks in BOT Megatransportation Projects in Developing Countries. Journal of Management in Engineering, 33(4), 04017007.
  11. Almarri, K. and Boussabaine, H. (2017). Interdependency of the critical success factors and ex-post performance indicators of PPP projects. Built Environment Project and Asset Management, Vol. 7 No. 5, pp.546-556.
  12. Babatunde, S. O., Perera, S., and Adeniyi, O. (2019). Identification of critical risk factors in public-private partnership project phases in developing countries: A case of Nigeria. Benchmarking: An International Journal, 26(2), 334-355.
  13. Baccarini, D. (1999). The logical framework method for defining project success. Project management journal, 30(4), 25-32.
  14. Bao, F., Chan, A. P., Chen, C., and Darko, A. (2018). Review of Public–Private Partnership Literature from a Project Lifecycle Perspective. Journal of Infrastructure Systems, 24(3), 04018008.
  15. Chan, A. P., Lam, P. T., Chan, D. W., Cheung, E., and Ke, Y. (2009). Potential obstacles to successful implementation of public-private partnerships in Beijing and the Hong Kong special administrative region. Journal of Management in Engineering, 26(1), 30-40.
  16. Chan, I. Y. S., Leung, M. Y., and Yu, S. S. W. (2012). Managing the stress of Hong Kong expatriate construction professionals in mainland China: Focus group study exploring individual coping strategies and organizational support. Journal of Construction Engineering and Management, 138(10), 1150-1160.
  17. De Castro Silva Neto, D., Cruz, C.O., Rodrigues, F. and Silva, p. (2016). Bibliometric analysis of PPP and PFI literature: Overview of 25 years of research. Journal of Construction Engineering and Management, 17(4), 263-282.
  18. Emek, Ugur. (2015). Turkish experience with public private partnerships in infrastructure: Opportunities and challenges. Utilities Policy, 37, 120-129.
  19. Eriksson, P. E., and Nilsson, T. (2008). Partnering the construction of a Swedish pharmaceutical plant: Case study. Journal of Management in Engineering, 24(4), 227-233.
  20. Gurgun, A.P., and Touran, A. (2013). Public-Private Partnership Experience in the International Arena: Case of Turkey. Journal of Management in Engineering, 30(6), 04014029.
  21. Guasch, J. L., Laffont, J.J. and Straub, S. (2007). Concessions of infrastructure in Latin America: Government-led renegotiation. Journal of Applied Econometrics, 22(7), 1267-1294. 
  22. Hashem M. Mehany, M. S., Bashettiyavar, G., Esmaeili, B., and Gad, G. (2018). Claims and Project Performance between Traditional and Alternative Project Delivery Methods. Journal of Legal Affairs and Dispute Resolution in Engineering and Construction, 10(3), 04518017.
  23. Heravi, G. and Hajihosseini, Z. (2011). Risk allocation in public–private partnership infrastructure projects in developing countries: case study of the Tehran–Chalus toll road. Journal of Infrastructure Systems,18(3), 210-217.
  24. Hodge, G. A., and Greve, C. (2017). On public–private partnership performance: A contemporary review. Public Works Management & Policy, 22(1), 55-78.
  25. Iossa, Elisabetta, and David Martimort. (2016). Corruption in PPPs, incentives and contract incompleteness. International Journal of Industrial Organization, 44, 85-100.
  26. Ismail, S. and Harris, F.A. (2014). Challenges in implementing public private partnership (PPP) in Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 164, 5-10.
  27. Jayasuriya, S., Zhang, G., and Jing Yang, R. (2019). Challenges in public private partnerships in construction industry: A review and further research directions. Built Environment Project and Asset Management.
  28. Karim, N. A. A. (2011). Risk allocation in public private partnership (PPP) project: a review on risk factors. International Journal of Sustainable Construction Engineering and Technology, 2(2).
  29. Ke, Yongjian, Shouqing Wang, Albert P C Chan, and Patrick T I Lam. (2010). Preferred Risk Allocation in China’ S Public – Private Partnership (PPP) Projects. International Journal of Project Management, 28(5), 482–92.
  30. Kimchi J, B. Polivka, and Stevenson J. S. (1991). Triangulation: Operational Definitions. In Nursing Research, 40, 364-366.
  31. Kitzinger, J. (1994). The methodology of focus groups: the importance of interaction between research participants. Sociology of health & illness, 16(1), 103-121.
  32. Kumaraswamy, M. M. (1997). Conflicts, claims and disputes in construction.  Engineering, construction and architectural management, 4(2), 95-111.
  33. Liu, J., Love, P.E., Smith, J., Regan, M. and Davis, P.R. (2014). Life cycle critical success factors for public-private partnership infrastructure projects. Journal of Management in Engineering, 31(5), 04014073.
  34. Liu, J., Love, P.E., Sing, M.C., Smith, J. and Matthews, J. (2016). PPP social infrastructure procurement: Examining the feasibility of a lifecycle performance measurement framework. Journal of Infrastructure Systems, 23 (3), 04016041.
  35. Liu, T., and Wilkinson, S. (2011). Adopting innovative procurement techniques: obstacles and drivers for adopting public private partnerships in New Zealand. Construction Innovation, 11(4), 452-469.
  36. Love, P. E., Liu, J., Matthews, J., Sing, C. P., and Smith, J. (2015). Future proofing PPPs: Life-cycle performance measurement and building information modelling. Automation in Construction, 56, 26-35.
  37. Mladenovic, G., Vajdic, N., Wündsch, B., and Temeljotov-Salaj, A. (2013). Use of key performance indicators for PPP transport projects to meet stakeholders’ performance objectives. Built Environment Project and Asset Management, 3(2), 228-249.
  38. Osei-Kyei, R., and Chan, A. P. (2017a). Perceptions of stakeholders on the critical success factors for operational management of public-private partnership projects. Facilities, 35(1/2), 21-38.
  39. Osei-Kyei, R., Chan, A.P., Javed, A.A. and Ameyaw, E.E. (2017b). Critical success criteria for public-private partnership projects: international experts’ opinion. International Journal of Strategic Property Management, 21(1), 87-100.
  40. Raisbeck, P., Duffield, C. and Xu, M. (2010). Comparative performance of PPPs and traditional procurement in Australia. Construction Management and Economics, 28(4), 345-359.
  41. Steijn, B., Klijn, E. H., and Edelenbos, J. (2011). Public private partnerships: Added value by organizational form or management?. Public Administration, 89(4), 1235-1252.
  42. Valipour, A., Yahaya, N., Md Noor, N., Mardani, A. and Antuchevicienė, J. (2016). A new hybrid fuzzy cybernetic analytic network process model to identify shared risks in PPP projects. International Journal of Strategic Property Management, 20(4), 409-426.
  43. Van Den Hurk, Martijn, and Koen Verhoest. (2016). the challenge of using standard contracts in public–private partnerships. Public Management Review, 18(2), 278-299.
  44. Wang, H., Xiong, W., Wu, G., and Zhu, D. (2018). Public–private partnership in Public Administration discipline: a literature review. Public Management Review, 20(2), 293-316.
  45. Wibeck, V., Dahlgren, M. A., and Oberg, G. (2007). Learning in focus groups: An analytical dimension for enhancing focus group research. Qualitative research, 7(2), 249-267.
  46. World Bank. (2011). Private participation in infrastructure projects database. ˂http://ppi.worldbank.org/resource/ppi-aboutDb.aspx˃ (Sep. 9, 2012).
  47. Zhang, S., Gao, Y., Feng, Z., and Sun, W. (2015). PPP application in infrastructure development in China: Institutional analysis and implications. International Journal of Project Management, 33(3), 497-509.
  48. Zhang, X. (2005). Criteria for selecting the private-sector partner in public–private partnershipsJournal of construction engineering and management, 131(6), 631-644.
  49. Zuo, J., Read, B., Pullen, S., and Shi, Q. (2012). Carbon-neutral commercial building development. Journal of Management in Engineering, 29(1), 95-102.