کاربرد تحلیل پنجره ای داده ها در تحلیل پایداری و ثبات کارایی بانک های تجاری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه پوترای مالزی، سری کمبانگان، مالزی.

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

بررسی عملکرد سیستم بانکی در بلندمدت و بررسی نوسانات و پایداری کارایی و اینکه بانک در مقیاس بهینه فعالیت می کند، می تواند از نقطه نظر مدیران بانک ها جهت برنامه ریزی برای آینده و نهادهای نظارتی موضوع مهمی باشد. هدف این تحقیق ارزیابی عملکرد کارایی بانک های تجاری ایران از نظر ثبات و پایداری و تعیین مقیاس بهینه فعالیت هر بانک می باشد. ارزیابی کارایی بانک های ملی ایران، صادرات ایران ،ملت، تجارت، سپه و رفاه کارگران با کمک روش تحلیل پوششی داده ها در چارچوب روش تحلیل پنجره ای در وضعیت بازدهی ثابت و بازدهی متغیر نسبت به مقیاس و الگو نهاده محور در دوره 1385-1370 صورت گرفته است. نیروی انسانی، دارایی های ثابت، سپرده ها و نسبت تعداد شعب به تعداد دستگاه های خودپرداز به عنوان نهاده ها و تسهیلات اعطائی و سرمایه گذاری ها و سود ناخالص به عنوان ستاده های بانک ها انتخاب شده است. بر اساس یافته های تحقیق، در هر دو وضعیت بازدهی ثابت و متغیر نسبت به مقیاس، از نظر کارایی فنی، بانک ملی ایران و بانک رفاه کارگران نسبت با سایر بانک ها در طول دوره مورد بررسی کاراتر بوده اند و عملکرد بهتری در تخصیص نهاده ها و تولید ستاده نشان می دهند. همچنین در شرایط بازدهی متغیر نسبت به مقیاس از لحاظ ثبات و پایداری کارایی این دو بانک نسبت به سایر بانک ها عملکرد باثبات تر و پایدارتری نسبت به سایر بانک ها داشته اند، ولی در مجموع کارایی بانکهای تجاری ایران روند با ثباتی نداشته است. همچنین با توجه به قرار نگرفتن در نقطه بهینه بازدهی ثابت به مقیاس، بانک های تجاری ایران از لحاظ سطح فعالیت در سطح بهینه فعالیت نمی کنند و مقیاس عملکرد بانکها به منطقه بازدهی کاهنده نسبت به مقیاس وارد نشده است. همچنین میانگین کارایی فنی خالص بانک های تجاری ایران با افزایش ارزش میانگین دارایی ثابت بانک افزایش می یابد.
همچنین بین نسبت تعداد شعب به خودپرداز، با سطح کارایی ارتباط معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر استفاده بیشتر دستگاه های خود پرداز در بانک ها، می تواند باعث ارتقای سطح کارایی شود.
کلید واژه:

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stability and Constancy of Efficiency Level in Iranian Commercial Banks: DEA Window Analysis

نویسندگان [English]

  • Ehsan Rajabi 1
  • Khadijeh Nasrollahi 2
1 PhD candidate of Financial Economics, Faculty of Economics and Management, Universiti Putra Malaysia, Seri Kembangan, Malaysia.
2 Associate Professor, Faculty of Administrative Sciences and Economics. University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

Evaluation of bank system performance in long term, optimum scale activity and stability of efficiency can be important subjects for bank managements and supervisory buddies for planning activates. This paper have investigated efficiency level of commercial banks of Iran by employing Data Analysis under constant and variable returns to scale and input oriented model in time period of 1991-2006. Input variables were labor force, fixed assets, bank deposits and ratio of branch number over number of Automatic Teller Machines (ATM). The credit facilities, investments and gross profit were output variables for bank activity in intermediary model.
Based on research findings, Melli bank and Refah Kargaran bank were more efficient than the others in both constant and variable returns to scale and better performance in allocation of production inputs and outputs. In the conditions of variable returns to scale, bank efficiency wasn't stable and consistent over the time. The pure technical efficiency has been increased by increasing in total assets but scale of activity was not optimum.
Commercial banks have activated under increasing return to scale and for achieving higher level of efficiency, the banks could upgrade scale of their activities. Also, there is significant relationship between the ratio of branches over ATM and technical efficiency. In other words, by increasing utilization of ATM in banks could lead to improve bank performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency
  • Data Envelopment Analysis
  • Window analysis
  • Commercial Banking System of Iran
  • Stability