بهبود مدیریت

بهبود مدیریت

ارائه چارچوب مفهومی صندوق بهینه‌سازی مصرف انرژی؛ یک راهکار سیاستی برای کاهش اتلاف انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین حیرانی 1
محمدباقر همایون 2
محمدرضا اکبری 3
حمید حیدری 2
امیرحسین سوهانکار 4
سید مجید میری لاریمی 5
1 استادیار گروه سیاست فناوری و نوآوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
4 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 استادیار، گروه قدرت، دانشکده مهندسی برق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
10.22034/jmi.2024.451038.3080
چکیده
ایران به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر هیدروکربنی در جهان، شدت انرژی به مراتب بالاتری در مقایسه با کشورهای منطقه داشته که در سالیان گذشته نیز روند آن صعودی بوده است. علاوه بر این سرانه انرژی در ایران (به تفکیک مصرف‌کننده و به صورت کلی) از بسیاری از کشورهای همسایه بالاتر بوده و حدود 30 درصد از انرژی تولیدی کشور هدر می‌رود. با ارائه سرمنشأ و دلایل اصلی چالش‌های طرح شده و نیز مطالعه موارد مشابه در سایر کشورها می‌توان راهکارهای ارائه شده را در دو دسته اساسی راهکارهای قیمتی و راهکارهای غیرقیمتی تقسیم‌بندی نمود. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با بررسی تاریخچه راهکارهای گوناگون در کشورهای مختلف و نیز آسیب‌شناسی راهکارهای انجام شده در ایران، از روش تحلیل مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته یک راهکار تلفیقی مبتنی بر تأسیس صندوق بهینه‌سازی مصرف انرژی معرفی گردد و از روش گروه کانونی اعتبارسنجی گردد. برای این کار نیاز است تا ابتدا منابع و مصارف این صندوق شفاف و تراز گردد. با بررسی ساختار بودجه حال حاضر کشور و توجه به برخی روابط مالی میان نهادهای ذی نفع از درآمدهای بالادستی حوزه انرژی، می‌توان گراف ورودی و خروجی‌های صندوق را تشکیل داد. با فرضیات و محاسبات در نظر گرفته شده حدود 3 میلیارد دلار در صندوق باقی خواهد ماند و تراز آن مثبت خواهد بود. مهم‌ترین اهداف تعیین‌شده برای منابع صندوق را می‌توان اعطای وام به صنایع، نیروگاه‌ها و سایر گروه‌ها، طراحی پروژه‌های کلان ملی و سیاست‌گذاری و نظارت بر اجرای طرح‌های ارتقای بهره‌وری و کاهش اتلاف انرژی بر شمرد.
کلیدواژه‌ها
سیاست‌گذاری انرژی
حکمرانی انرژی
یارانه
صندوق ثروت ملی
بهینه‌سازی مصرف انرژی

عنوان مقاله English

Providing the conceptual framework of Energy consumption optimization fund; A policy solution to reduce energy waste

نویسندگان English

Hossein Heirani 1
Mohammad Bagher Homayoun 2
Mohammad Reza Akbari 3
Hamid Heidari 2
Amirhossein Sohankar 4
Seyed Majid Miri Larimi 5
1 Assistant Professor, Technology & Innovation Policy Studies Dep., National Research Institute for Science Policy (NRISP), Tehran, Iran.
2 PhD Candidate, Department of Petroleum Engineering, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Petroleum Engineering, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran
4 Faculty of Mechanical Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran
5 Assistant Professor, Department of Electrical Engineering, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran.
چکیده English

Iran, being the primary possessor of hydrocarbon reserves globally, exhibits significantly higher energy intensity in comparison to its regional counterparts, with a consistent upward trajectory observed in recent years. Moreover, the per capita energy consumption in Iran surpasses that of its neighbors, with an estimated 30% of the country's energy output going to waste. The identified challenges are rooted in the underlying causes and factors, prompting the classification of solutions into two fundamental categories: price-based and non-price-based approaches. Within the scope of this study, a comprehensive remedy is proposed, focusing on the establishment of an energy consumption optimization fund. This proposal is substantiated by an in-depth examination of historical solutions implemented in various countries, alongside an analysis of Iran's past initiatives, employing the semi-structured interview analysis method and validation through the focus group technique. A critical initial step involves delineating and aligning the fund's sources and expenditures. By scrutinizing the current budget framework of the nation and considering inter-institutional financial dynamics, which draw revenue from the energy sector, a comprehensive input-output model for the fund can be devised. Based on the stipulated assumptions and calculations, an approximate surplus of 3 billion dollars is anticipated for the fund, ensuring a positive balance. The primary objectives earmarked for the fund's resources encompass providing loans to industrial sectors, power plants, and other relevant entities, developing national large-scale projects, and formulating policies while overseeing project execution to enhance efficiency and curtail energy wastage.

کلیدواژه‌ها English

Energy consumption optimization
Energy governance
Energy policymaking
National wealth fund
Subsidiary
انرژی, س. ب. س. م. (1402). گزارش موانع، چالش ها و راهکارهای طرح های ماده 12 قانون رفع موانع تولید.
جهانگرد، ا.؛ فریدزاد، ع.؛ کاکائی، ج؛ احمدی, ا. (۱۳۹۹). تجزیه و تحلیل تغییرات بهره وری انرژی در ایران.
جهانی، ب. (2022). World Bank Open Data https://data.worldbank.org/
عرب, ق., & قادری فر, ا. (2022). مطالعات راهبردی بهینه سازی انرژی در ایران با استفاده از روش‌های اقتصادسنجی و تجزیه داده های انرژی.
ملی, ر. ع. ص. ت. (1401). صندوق توسعه ملی تابع فرامین مقام معظم رهبری (مدظله العالی) است و بر اساس منویات معظم‌له از منابع آن حراست و پاسداری می‌کند. https://www.ndf.ir/news-management/ID/2598
نیرو, و. (1399). ترازنامه انرژی.
Beny, K., du Sartz de Vigneulles, B., Chamouard, V., Guilloux, R., Gay, V., Negrier, C., & Dussart, C. (2021). Patients’ Perception of the Impact of Innovation on Hemophilia Care Management Organization: A Qualitative Study Protocol (INNOVHEMO Study). Patient preference and adherence, 1807-1815.
Burns, A., Djiofack Zebaze, C., & Prihardini, D. (2018). Energy Subsidy Reform Assessment Framework: Modeling Macroeconomic Impacts and Global Externalities. World Bank.
Cheatham, A., Roy, D., & Labrador, R. C. (2023). Venezuela: The Rise and Fall of a Petrostate (Council on Foreign Relations, Issue. https://www.cfr.org/backgrounder/venezuela-crisis
CIA. (2023). The World Factbook https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/2023/
Clements, B. J., Coady, D., Fabrizio, S., Gupta, S., Alleyne, T. S. C., & Sdralevich, C. A. (2013). Energy Subsidy Reform: Lessons and Implications. International Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/9781475558111.071
Corrales, J., & Penfold, M. (2011). Dragon in the Tropics: Hugo Chavez and the Political Economy of Revolution in Venezuela. Brookings Institution Press. http://www.jstor.org/stable/10.7864/j.ctt127w6g
Davis, C. P. (1980). Federal Tax Subsidies for Electric Utilities: An Energy Policy Perspective. Harv. Envtl. L. Rev., 4, 311.
Del Granado, F. J. A., Coady, D., & Gillingham, R. (2012). The unequal benefits of fuel subsidies: A review of evidence for developing countries. World development, 40(11), 2234-2248.
DiChristopher, T. (2017). Venezuela oil giant PDVSA avoids catastrophic debt default, despite Trump waging ‘economic war’ (CNBC, Issue. https://www.cnbc.com/2017/10/27/venezuela-oil-giant-pdvsa-avoids-catastrophic-debt-default.html
Economics, T. (2022). Iran Gasoline Prices https://tradingeconomics.com/iran/gasoline-prices
Enerdata. (2022). Energy intensity https://yearbook.enerdata.net/total-energy/world-energy-intensity-gdp-data.html
Ghadertootoonchi, A., Bararzadeh, M., & Fani, M. (2020). The effect of energy subsidies on the sustainability of economy, society and environment: A case study of Iran. Economics and Policy of Energy and Environment: 2, 2020, 93-129.
Hosan, S., Sen, K. K., Rahman, M. M., Karmaker, S. C., Chapman, A. J., & Saha, B. B. (2023). Evaluating the mediating role of energy subsidies on social well-being and energy poverty alleviation in Bangladesh. Energy Research & Social Science, 100, 103088.
IEA. (2021a). Fossil Fuel Subsidies Database. https://www.iea.org/data-and-statistics/data-product/fossil-fuel-subsidies-database
IEA. (2021b). Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector.
IEA. (2023). Energy Statistics Data Browser https://www.iea.org/data-and-statistics/data-tools/energy-statistics-data-browser
Kuehl, J. (2021). Cutting Emissions Through Fossil Fuel Subsidy Reform and Taxation.
Li, Z., & Solaymani, S. (2021). Effectiveness of energy efficiency improvements in the context of energy subsidy policies. Clean Technologies and Environmental Policy, 23, 937-963.
Lin, B., & Jiang, Z. (2011). Estimates of energy subsidies in China and impact of energy subsidy reform. Energy Economics, 33(2), 273-283.
Lowenthal, A. F. (2023). Venezuela in 2023 and Beyond: Charting a New Course (Wilson Center, Issue. https://www.wilsoncenter.org/publication/venezuela-2023-and-beyond-charting-new-course
Mazarei, A. (2020). Economic diversification: Key to accommodating higher VAT in GCC (Brookings Doha Center, Issue.
Mostafa, M. G. A. (2021). The impact of energy subsidy reform on economic growth in Egypt over the period from 2013 to 2020. International Journal of Energy Economics and Policy, 11(4), 31-42.
Parry, I., Black, M. S., & Vernon, N. (2021). Still not getting energy prices right: A global and country update of fossil fuel subsidies. International Monetary Fund.
Parry, I., Black, S., & Vernon, N. (2021). Still Not Getting Energy Prices Right: A Global and Country Update of Fossil Fuel Subsidies.
Sarrakh, R., Renukappa, S., Suresh, S., & Mushatat, S. (2020). Impact of subsidy reform on the kingdom of Saudi Arabia's economy and carbon emissions. Energy Strategy Reviews, 28, 100465. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.esr.2020.100465
Schreurs, M. A. (2003). Environmental Politics in Japan, Germany, and the United States. Cambridge University Press. https://doi.org/DOI: 10.1017/CBO9780511491146
Sdralevich, M. C. A., Sab, M., Zouhar, M. Y., & Albertin, M. G. (2014). Subsidy reform in the Middle East and North Africa: Recent progress and challenges ahead.
Shafipour, M., & Farsiabi, M. (2007). An Environmental & Economic Analysis for Reducing Energy Subsidies.
Solaymani, S., & Kari, F. (2014). Impacts of energy subsidy reform on the Malaysian economy and transportation sector. Energy policy, 70, 115-125.
Taylor, M. (2020). Energy Subsidies: Evolution in the Global Energy Transformation to 2050.
Waverman, L. (1975). The two price system in energy: Subsidies forgotten. Canadian Public Policy/Analyse de Politiques, 76-88.
آمریکا, و. ا. (2024). Strategic Analysis: Energy Efficiency vs. Energy Intensity. Retrieved 1402/11/11 from https://www.energy.gov/eere/analysis/energy-efficiency-vs-energy-intensity
 
 

  • تاریخ دریافت 16 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 24 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 05 مهر 1403