تحلیل تاریخی چالش‌های پیاده‌سازی سیاست‌های تدارکات عمومی حامی نوآوری در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده مطالعات فناوری ریاست جمهوری، تهران، ایران

2 استادیار، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، تهران، ایران.

چکیده

نقش سیاست‌های تدارکات عمومی حامی نوآوری در تحریک تقاضا در دهه‌های اخیر مورد توجه سیاستگذاران خصوصا در کشورهای توسعه یافته قرار گرفته است. به منظور بررسی تحلیلی تاریخی روند تطوری این دسته از سیاست‌ها در ایران، مطالعه چند موردی از سیاست‌های افقی و عمودی و مقایسه آنها در این مقاله انجام می‌شود. مهمترین نمود این سیاست‌ها از سال 1375 و با تصویب قانون حداکثر استفاده از توان داخل اجرا و به مرور تکامل یافت. در این پژوهش از سیاست‌های افقی، قانون حداکثر استفاده از توان داخلی (مصوب 1375، 1391 و 1398) و ضوابط بکارگیری تسهیلات اعتبار صادراتی یا فاینانس (مصوبه شورای اقتصاد در بازه زمانی 1390 تا 1396)؛ و از سیاست‌های عمودی سیاست 10 قلم کالای اساسی نفت (اجرا در سال 1394) و نمایشگاه ساخت ایران (آغاز اجرا در سال1391) مورد بررسی قرار می‌گیرد. این چهار برنامه سیاستی بر اساس الگوی سیاستی چهاربخشی تحلیل ابعاد تدارکات عمومی حامی نوآوری تحلیل شده و با یکدیگر مقایسه شده‌اند. بررسی تطور ابزارهای سیاست تدارکات عمومی حامی نوآوری نشان می‌دهد، شفافیت تقاضا مبتنی بر اولویت‌های بخش‌های مختلف، احصاء، ارزیابی و ارتقای توانمندی داخلی، نهادهای واسط (مدیریت هزینه‌های مبادله) و ارتقای نظام حکمرانی، در جهت توسعه نوآوری‌های بخشی مهمترین چالش‌های مشترک در چهار برنامه مورد بررسی است. یافته‌های این پژوهش دلالت بر تکرار چالش‌ها و نواقص سیاستی در فرآیند متنوع‌سازی و تطور برنامه‌های سیاستی افقی و عمودی تدارک عمومی حامی نوآوری در ایران است که پیشنهاد می‌شود در تلاش‌های آتی سیاست‌گذاری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Historical Analysis of Implementing Challenges of Public Procurement for Innovation (PPI) Policies in Iran

نویسندگان [English]

  • Meysam Narimani 1
  • Mohammadreza Attarpoor 2
1 Assistant professor, Technology Studies Institute, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, The Institute for Trade Studies & Research, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The role of public procurement for innovation as a demand-push policies has been considered by policymakers in recent decades, especially in developed countries. In order to study the historical analysis about the evolution of these policies in Iran, several cases of horizontal and vertical policies are studied and compared in this research. The most important policy of these has been implemented and evolved since 1996 with the approval of the law on maximum use of local production and services capacity. In this study, for horizontal policies, law on maximum use of local production and services capacity (approved in 1996, 2012 and 2019) and law of foreign financing facilities (approved by the Economic Council in the period 2011 to 2020); And from the vertical perspective, the program of supplying 10 basic equipment in Oil Industry (implemented in 2015) and the exhibition made in Iran (beginning of implementation in 2012) are selected. These four policy programs are analyzed and compared based on the framework of PPI. Examining the evolution of this policy tools shows that demand transparency based on the priorities of different sectors, identification, evaluation and promotion of internal capacity, intermediary institutions (for exchange cost management) and governance system, to develop sector innovations are the four most important common challenges. The findings of this study indicate the repetition of policy challenges and shortcomings in the process of diversification and the evolution of horizontal and vertical policy programs of public procurement supporting innovation in Iran, which is suggested to be considered in future policy efforts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Demand-Push
  • Horizontal Policies
  • Vertical Policies
  • Public Procurement for Innovation (PPI)
  • innovation policy
آراستی, محمدرضا, خالقی, مهدی, کرمی پور, آزیتا, اصلانی, علیرضا, ذوالفقارزاده, محمدمهدی. "تکوین توانمندی طراحی پایه در شرکت مپنابویلر به‌‌عنوان یک بنگاه یکپارچه‌ساز دیرآمده." سیاست علم و فناوری, 13(4), 1399، 1-18.
صفدری رنجبر, مصطفی, علیزاده, پریسا, الیاسی, مهدی. "تحلیل ظرفیت قانونی ایران برای پشتیبانی از یادگیری و فرارسی فناورانه: مطالعه‌ای تطبیقی با تجارب موفق بین‌المللی". بهبود مدیریت, 14(3), 1399، 47-72.
عطارپور, محمدرضا, فرتاش, کیارش, الیاسی, مهدی, سعدآبادی, علی اصغر. "ابزارهای سیاستی توسعه تولید و تقاضای محصولات دانش‌بنیان با استفاده از مفهوم آمیخته سیاستی و شکست سیستمی". بهبود مدیریت 13 (2)، 1398، 61-97.
قاضی نوری، سید سپهر و سید سروش قاضی نوری. مقدمه‌ای بر سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس، 1391.
کریم میان, زهره, محمدی, مهدی, ذوالفقارزاده کرمانی, محمدمهدی, قاضی نوری, سید سپهر. "بررسی تکامل تاریخی سیاست‌گذاری نوآوری در ایران با رویکرد حکمرانی شبکه ای". بهبود مدیریت, 13(2), 1398، 98-129.
لل، سانجایا. سیاست فناوری و تشویق بازار همراه با موردکاوی ۱۱ کشور در حال توسعه، انتشارات رسا. 1385.
نقی زاده، رضا. "الگوی همکاری شرکت‌های دانش بنیان با مجموعه‌های صنعتی و اقتصادی، با تمرکز بر سیاست‌های تضمین خرید". فصلنامه سیاست علم و فناوری. 9 (2)، 1396، 67-78.
نریمانی, میثم. "الگوی خریدار-تأمین کننده در تدارکات عمومی حامی نوآوری؛ تجربه تأمین 10 قلم کالای اساسی صنعت نفت". سیاست علم و فناوری, 14(1), 1400، 89-102.
نریمانی, میثم, الیاسی, مهدی, عطارپور, محمدرضا. "ارائه چارچوب نهادی برای افزایش اثربخشی نقش دولت و بخش عمومی در ارتقای توان فناورانه تولیدات داخلی: مطالعه موردی قانون حداکثر استفاده از توان داخل". مدیریت نوآوری, 8 (2), (1398الف)، 21-47.
نریمانی, میثم, پیروی, محمد حسین, شالبافی, مصطفی. "نقش قانون برگزاری مناقصات در سیاست تدارکات دولتی حامی نوآوری". سیاست علم و فناوری، 12 (3)، (1398ب)، 77-90.
نریمانی, میثم, شالبافی, مصطفی, فرزانه, سعید رضا. "تقاضای دولت و بخش عمومی به عنوان ابزار سیاست فناوری و نوآوری؛ مطالعه موردی نمایشگاه ساخت ایران." سیاست علم و فناوری, 11(4), 1397، 17-35.
نریمانی, میثم, صارمی, محمد صادق, الیاسی, مهدی, پیروی, محمد حسین."تسهیلات اعتبار صادراتی (فاینانس) خارجی به‌مثابه سیاست تحریک تقاضای دولتی نوآوری: مطالعه موردی پروژه‌های مصوب شورای اقتصاد در ایران". مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی, 10(37), 1399، 268-294.
 
Arasti, Mohammad Reza, Mahdi Khaleghi, Azita Karamipour, Alireza Aslani, and Mohammad Mahdi Zolfagharzadeh. "Formation and Evolution of Basic Design Capability in Mapna-boiler as a Latecomer System Integrator." Journal of Science and Technology Policy 13, no. 4 (2021): 1-18.
Bleda, Mercedes, and Julien Chicot. "The role of public procurement in the formation of markets for innovation." Journal of Business Research 107 (2020): 186-196.
Cantner, Uwe, Holger Graf, Johannes Herrmann, and Martin Kalthaus. "Inventor networks in renewable energies: The influence of the policy mix in Germany." Research Policy 45, no. 6 (2016): 1165-1184.
Crespi, Francesco, and Dario Guarascio. "The demand-pull effect of public procurement on innovation and industrial renewal." Industrial and Corporate Change 28, no. 4 (2019): 793-815.
Dai, Xiaoyong, Yanchao Li, and Kaihua Chen. "Direct demand-pull and indirect certification effects of public procurement for innovation." Technovation 101 (2021): 102198.
Edler, Jakob, and Luke Georghiou. "Public procurement and innovation—Resurrecting the demand side." Research policy 36, no. 7 (2007): 949-963.
Edler, Jakob, Luke Georghiou, Elvira Uyarra, and Jillian Yeow. "The meaning and limitations of public procurement for innovation: a supplier’s experience." In Public procurement for innovation. Edward Elgar Publishing, 2015.
Edquist, Charles, and Jon Mikel Zabala‐Iturriagagoitia. "Pre‐commercial procurement: a demand or supply policy instrument in relation to innovation?." R&D Management 45, no. 2 (2015): 147-160.
Frenkel, Amnon, Shlomo Maital, Eran Leck, and Emil Israel. "Demand-driven innovation: An integrative systems-based review of the literature." International Journal of Innovation and Technology Management 12, no. 02 (2015): 1550008.
Georghiou, Luke, Jakob Edler, Elvira Uyarra, and Jillian Yeow. "Policy instruments for public procurement of innovation: Choice, design and assessment." Technological Forecasting and Social Change 86 (2014): 1-12.
Godin, Benoît, and Joseph P. Lane. "Pushes and pulls: Hi (S) tory of the demand pull model of innovation." Science, Technology, & Human Values 38, no. 5 (2013): 621-654.
Hicks, Raymond, and Dustin Tingley. "Causal mediation analysis." The Stata Journal 11, no. 4 (2011): 605-619.
Horbach, Jens, Christian Rammer, and Klaus Rennings. "Determinants of eco-innovations by type of environmental impact—The role of regulatory push/pull, technology push and market pull." Ecological economics 78 (2012): 112-122.
Jørgensen, Steffen, and Georges Zaccour. "Price subsidies and guaranteed buys of a new technology." European Journal of Operational Research 114, no. 2 (1999): 338-345.
Kale, Dinar, and Steve Little. "From imitation to innovation: The evolution of R&D capabilities and learning processes in the Indian pharmaceutical industry." Technology Analysis & Strategic Management 19, no. 5 (2007): 589-609.
Khor, Martin. "Mainstreaming development in trade and finance: a key to global partnership." THE MILLENNIUM DEVELOPMENT GOALS (2003): 127.
Landoni, Matteo. "Innovation policy in progress. Institutional intermediation in public procurement of innovation: satellite telecommunications in Italy." R&D Management 47, no. 4 (2017): 583-594.
Lee, Tae Joon. "Technological learning by national R&D: the case of Korea in CANDU-type nuclear fuel." Technovation 24, no. 4 (2004): 287-297.
Lember, Veiko, Tarmo Kalvet, and Rainer Kattel. "Urban competitiveness and public procurement for innovation." Urban studies 48, no. 7 (2011): 1373-1395.
Lember, Veiko, Rainer Kattel, and Tarmo Kalvet. "Public procurement and innovation: Theory and practice." In Public procurement, innovation and policy, pp. 13-34. Springer, Berlin, Heidelberg, 2014.
Li, Yanchao, and Luke Georghiou. "Signaling and accrediting new technology: Use of procurement for innovation in China." Science and Public Policy 43, no. 3 (2016): 338-351.
Mazzucato, Mariana. "Mission-oriented innovation policies: challenges and opportunities." Industrial and Corporate Change 27, no. 5 (2018): 803-815.
Mu, Qing, and Keun Lee. "Knowledge diffusion, market segmentation and technological catch-up: The case of the telecommunication industry in China." Research policy 34, no. 6 (2005): 759-783.
Naegelen, Florence, and Michel Mougeot. "Discriminatory public procurement policy and cost reduction incentives." Journal of Public Economics 67, no. 3 (1998): 349-367.
Rolfstam, Max. "Understanding public procurement of innovation: definitions, innovation types and interaction modes." Innovation Types and Interaction Modes (February 26, 2012) (2012).
Schmookler, Jacob. "Changes in industry and in the state of knowledge as determinants of industrial invention." In The rate and direction of inventive activity, pp. 195-232. Princeton University Press, 2015.
Ssennoga, Francis. "Examining discriminatory procurement practices in developing countries." Journal of Public Procurement (2006).
Tammi, Timo, Jani Saastamoinen, and Helen Reijonen. "Public procurement as a vehicle of innovation–What does the inverted-U relationship between competition and innovativeness tell us?." Technological Forecasting and Social Change 153 (2020): 119922.
Uyarra, Elvira, and Kieron Flanagan. "Understanding the innovation impacts of public procurement." European planning studies 18, no. 1 (2010): 123-143.
Uyarra, Elvira, Jakob Edler, Javier Garcia-Estevez, Luke Georghiou, and Jillian Yeow. "Barriers to innovation through public procurement: A supplier perspective." Technovation 34, no. 10 (2014): 631-645.
Uyarra, Elvira, Jon Mikel Zabala-Iturriagagoitia, Kieron Flanagan, and Edurne Magro. "Public procurement, innovation and industrial policy: Rationales, roles, capabilities and implementation." Research Policy 49, no. 1 (2020): 103844.
Vecchiato, Riccardo, and Claudio Roveda. "Foresight for public procurement and regional innovation policy: The case of Lombardy." Research Policy 43, no. 2 (2014): 438-450.
Wint, Alvin G. "The role of government in enhancing the competitiveness of developing economies: Selective functional intervention in the Caribbean." International Journal of Public Sector Management (1998).
Wolcott, Harry F. "Writing up qualitative research... better." Qualitative health research 12, no. 1 (2002): 91-103.