از خرید کارخانه تا طراحی کارخانه: مورد کاوی دو سرمایه گذاری صنعتی مشترک سازمان گسترش و نوسازی صنایع در صنعت غذایی در دوره‌های قبل و بعد از انقلاب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه اقتصاد دانش بنیان، پژوهشکده مطالعات فناوری ریاست جمهوری، تهران، ایران.

چکیده

تمرکز بر تجربه زیسته افراد و سازمان­ها یکی از روش‌های مناسب برای فهم شکست­ها و موفقیت­های تاریخی در حوزه همکاری‌‌های فناورانه و صنعتی است. بر این اساس، در این پژوهش با تمرکز بر داده­های حاصل از مصاحبه­های نیمه ساختار یافته مبتنی بر تجربه زیسته آقای داریوش محجوبی که یکی از مدیران پروژه پیشین سازمان گسترش و صنایع نوسازی ایران در هر دوره قبل و بعد از انقلاب بوده­اند و در پروژه­های مرتبط با سرمایه­گذاری­های مشترک سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران حضور فعالی داشته­اند مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج  مورد کاوی دو تجربه متفاوت ایشان در سرمایه گذاری مشترک قبل و بعد از انقلاب در صنعت غذایی نشان می‌دهد که نگاه به مفهوم فناوری در همکاری‌های فناورانه با طرف خارجی و هدف سیاستگذار از همکاری (توسعه توانمندی‌های فناورانه داخلی یا استفاده از ظرفیت داخلی) نقش مهمی در نتایج و دستاوردهای همکاری دارد.  بر این اساس، در شرایطی که نگاه در همکاری فناورانه و صنعتی به جای صرف وارد کردن تجهیزات و بهره برداری از آنها به روابط بخش‌های مختلف فرایند تولید و جریان نیازهای موجود در آن واحد صنعتی یا کارخانه تغییر یابد و در نهایت به تسلط بر طراحی کارخانه منجر خواهد گردد، نتایج بهتری از منظر اثربخشی همکاری‌های فناورانه به دست می‌آید. بر این اساس در صنعت غذایی رویکرد کلید در دست قبل از انقلاب، ایران را به واردکننده تجهیزات تبدیل کرده بود. اما تجربه پروژه شیر سنندج بعد از انقلاب و تسلط بر طراحی فرایند امکان مدیریت پروژه مطابق نیازهای بومی را فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

From Turn-Key to Functional Design: Two Case Studies of Joint Industrial Investments of the IDRO in Food Industry Before and After the Islamic Revolution

نویسندگان [English]

  • Roohallah Aboojafari
  • Seyed Jafar Hosseini
Assistant professor, Technology Studies Institute, Tehran, Iran.
چکیده [English]

One of the best methods to understanding our historical failures and successes in technological and industrial cooperation is focus on the lived experience of individuals and organizations that are directly involved in an event or the formation of events related to that field. Accordingly, in this research by semi- unstructured interviews, we have been attempted to focus on the story of one of the former project engineers of the IDRO, Dr. Dariush Mahjoobi, in projects related to joint ventures, both in the pre-revolutionary period and in the post-revolutionary period and explain the differences of pre and post revolution era. The research results show that the kind of insight on the concept of technology is very important in the technological cooperation and the aim of policy-maker from cooperation with foreign (development of internal technological capabilities or local content requirement). So, when our focus instead of equipment and machinery, concentrates on achieving the knowledge of relationship in production procedure and flowsheet of necessary requirement in one manufacturer and at the end lead to layout design, the results of the cooperation are more effective. Accordingly, in the food industry, the turn-key approach before the revolution had turned Iran into an importer of equipment. But the experience of Sanandaj Milk Project after the revolution and mastering the Functional design allows the project to be managed according to local needs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • technology
  • Functional Design
  • Technological Cooperation
  • Historical Analysis
  • IDRO
اپل، جیمز مک گرگور. 1389. طرح‌ریزی واحدهای صنعتی، مترجم: آصف وزیری، اردوان نشر، جوان، تهران.
الیاسی, مهدی, امیری, مقصود, محمدی, مهدی. 1393. تأثیر قابلیت‌سازی بنگاه‌ها توسط سازمآن‌های میانجی بر توسعه همکاری‌های فناورانه (مورد مطالعه صنایع هوایی). فصلنامه مدیریت توسعه فناوری, 1(3), 96-73.
تقوی مصطفی، گلشنی مهدی. 1391. نقد دو الگوی «شریف» و «پیت» از فناورى. فصلنامه بهبود مدیریت، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 16، صص 115-100.
جعفرتاش امیری، برزین. 1399. استقرار سیاسی ایران و چالش‌‌های سیاست‌گذاری صنعتی کارآمد، مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل، 3(2)، ص 563-537.
دهقانی پوده, حسین, باقری, ابوالفضل, بوشهری, علیرضا, نورمحمد نصرآبادی, غلامرضا. 1392. عوامل موثر بر دستاوردهای همکاری صنعت و دانشگاه در فنّاوری‌‌های پیشرفته. بهبود مدیریت, 7(3).
طهماسبی، سیامک. 1396. واکاوی مفهوم قابلیت‌های فناورانه. مدیریت استاندارد و کیفیت, 7(پاییز), 44–31.
عظیمی، حسین. 1393. مدارهای توسعه‌نیافتگی در ایران تهران: نشر نی.
لل، سانجیا. 1385. سیاست فناوری و تشویق بازار. تهران: رسا.
نریمانی، میثم، سعیدی، مصطفی و شجاع مرادی، علیرضا. 1399. رویکرد اقتصاد سیاسی به سیاست صنعتی از منظر‌‌هاجون چانگ مطالعه موردی طراحی الگوی توسعه صنایع پایین دست پتروشیمی گازی در ایران»، فصلنامه بهبود مدیریت، 14(4)، ص 55-83.
نقی زاده، رضا. 1396. الگوی همکاری شرکت­های دانش­بنیان با مجموعه­های صنعتی و اقتصادی با تمرکز بر سیاست­های تضمین خرید. سیاست علم و فناوری, 9(2 ), 67-81.
Bates, Robert H., Avner Greif, Margaret Levi, Jean-Laurent Rosenthal, and Barry R. Weingast. Analytic narratives. Princeton University Press, 2020.
Büyüközkan, Gülçin, and Jbid Arsenyan. "Collaborative product development: a literature overview." Production Planning & Control 23, no. 1 (2012): 47-66.
Choi, Young Rok, Phillip H. Phan, and Jaepil Choi. "Formal governance, interfirm coordination, and performance in partnerships: An empirical investigation of a mediation model." European Management Journal 38, no. 3 (2020): 413-424.
Dosi, Giovanni. "Technological paradigms and technological trajectories: a suggested interpretation of the determinants and directions of technical change." Research policy 11, no. 3 (1982): 147-162.
Greif, Avner. Institutions and the path to the modern economy: Lessons from medieval trade. Cambridge University Press, 2006.
Khan, Mushtaq Husain. "Supporting Inclusive Growth, Effective Policy Design for Developing Medium Technology Sectors: Application to Vietnam." (2015).
Kline, Stephen J. "What is technology." Philosophy of technology: the technological condition: an anthology (2003): 210-212.
Levi, Margaret, and Barry R. Weingast. "Analytic narratives, case studies, and development." Case Studies, and Development (September 6, 2016) (2016).
Marxt, Christian, and Patrick Link. "Success factors for cooperative ventures in innovation and production systems." International Journal of Production Economics 77, no. 3 (2002): 219-229.
Mongin, Philippe. "What are analytic narratives?." HEC Paris Research Paper No. ECO/SCD-2016-1155 (2016).
Moss, Timothy. "Intermediaries and the governance of sociotechnical networks in transition." Environment and Planning A 41, no. 6 (2009): 1480-1495.
Ngo, Ngoc Thai Hong. "Technology adoption in rent seeking economies: The case of Vietnam." PhD dissertation, University of London, 2013.
Ngo, Christine Ngoc, and Charles R. McCann. "Rethinking rent seeking for technological change and development." Journal of Evolutionary Economics 29, no. 2 (2019): 721-740.
Nightingale, Paul. "What is technology? Six definitions and two pathologies." Six Definitions and Two Pathologies (October 10, 2014). SWPS 19 (2014).
Perez, Carlota. "Technological revolutions and techno-economic paradigms." Cambridge journal of economics 34, no. 1 (2010): 185-202.