مقایسه کارآمدی نظام ملی نوآوری ایران با کشورهای منتخب با تأکید بر باز کردن جعبه سیاه نوآوری و نگاهی تاریخی به وضعیت نظام ملی نوآوری در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد علم، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.

3 دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.

چکیده

در اقتصاد جهانی امروز، نوآوری نقش مهمی در رشد اقتصادی ایفا می‌کند و به عنوان یک اولویت سیاستی در بسیاری از کشورها از طریق استراتژی‌های ملی و بودجه‌های کلان مورد حمایت قرار گرفته است. یکی از پیشنیازهای لازم برای تنظیم سیاست نوآوری مناسب، ارزیابی کارایی فرایند نوآوری است که تاکنون در قالب رویکردهای مختلفی مورد توجه قرار گرفته است. یکی از انواع رویکردهای جدید و مورد توجه، رویکرد نظام نوآوری است. عمده مطالعاتی که تاکنون برای ارزیابی کارایی نظام نوآوری انجام شده، به نوآوری همچون جعبه‌ای سیاه نگریسته و صرفاً شاخص‌های ورودی-خروجیِ محدودی را مورد توجه قرار داده‌ است. در پژوهش حاضر با تمرکز بر شرایط کشورهای در حال توسعه، مجموعه کاملی از شاخص‌ها با در نظر گرفتن دو زیرفرایند خلق و تجاری‌سازی دانش، مبنای مطالعه قرار گرفته و از این طریق به ارزیابی کارایی نظام نوآوری ملی ایران در مقایسه با کشورهای منتخب پرداخته شده است. براساس نظرات خبرگان 15 شاخص برای ارزیابی کارایی نظام نوآوری انتخاب شدند. نتایج ارزیابی کارایی با روش DEA حاکی از عدم کارایی نظام نوآوری ایران در زیرفرایندهای خلق و تجاری‌سازی دانش است. نهایتاً برای بهبود وضعیت، پیشنهادهای سیاستی ارائه شده‌اند که از مهمترین موارد می‌توان به توسعه و بهبود برنامه‌های خرید تضمینی فناوری، مشاوره در زمینه شناسایی بازارهای بین‌المللی برای شرکت‌های دانش‌بنیان و حمایت از اجرای طرح‌ صندوق‌های به همرسان اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing the efficiency of Iran's national innovation system with selected countries with emphasis on opening the black box of innovation and a historical look at the situation of the National Innovation System in Iran

نویسندگان [English]

  • Shohreh Nasri 1
  • Hamid Kazemi 2
  • Arman Khaledi 3
1 PhD in Science and Technology Policy, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Economics of Science, National Research Institute for Science Policy, Tehran, Iran.
3 PhD in Science and Technology Policy, Technology Studies Institute, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In today's global economy, innovation plays an important role in economic growth and has been supported as a policy priority in many countries through national strategies and large budgets. One of the prerequisites for setting the right innovation policy is to evaluate the efficiency of the innovation process, which has been considered in various approaches so far. One of the new and important approaches is the innovation system approach. Most of the studies that have been done to evaluate the efficiency of the innovation system have looked at innovation as a black box and have only considered limited input-output indicators. In the present study, focusing on the conditions of developing countries, a complete set of indicators, taking into account the two sub-processes of creation and commercialization of knowledge, has been the basis of study. Based on expert opinions, 15 indicators were selected to evaluate the efficiency of the innovation system. The results of the efficiency evaluation by the DEA method indicate that the Iranian innovation system is ineffective in the subprocesses of knowledge creation and commercialization. To improve the current situation, policy recommnedations have been made, and the most important of which are the development and improvement of guaranteed procurement of technology programs, advice on identifying international markets for knowledge-based firms, and support for the implementation of fund of fund programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency of innovation system
  • Data Envelopment Analysis
  • National Innovation System
  • DEA
بی تعب, علی, قاضی نوری, سید سپهر, شجاعی, سعید. "مدلی برای ارزیابی توانمندی نوآوری در سطح ملی". فصلنامه مدیریت توسعه فناوری،3-29، 1(2)، (1392).
پاکزاد بناب مهدی، طباطبائیان سیدحبیب‌الله. بررسی سیستمهای سنجش نوآوری و ارائه چارچوبی برای سنجش نوآوری در ایران. پژوهش های مدیریت در ایران. ۱۳۸۵; ۱۰ (۱) :۱۶-۱
سوزنچی کاشانی، ابراهیم. "مرور تاریخچه مطالعات علم، فناوری و نوآوری و ضرورت ایفاء نقش دولت". سیاست علم و فناوری.1-16، 11(2)، (1398).
شجاعی سعید؛ علی بی تعب; سید سعید منجم زاده. "تبیین نظام‌مند توانمندی نوآوری در سطح ملی". فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی, 9, 17, 1390, 25-40.
شهریاری, سلطانعلی, لاهیجی, ساینا." ارزیابی کارایی نظام ملی نوآوری با استفاده از تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای. "مدیریت صنعتی, 1396; 9(3): 455-474.
طباطبائیان، سید‌حبیب‌الله ؛ نقی‌زاده، ‌رضا و خالدی، ‌آرمان؛  نقی‌زاده، ‌محمد. "شاخص ترکیبی پایش توانمندی فناوری : بررسی وضعیت توانمندی فناوری ایران و 69 کشور دنیا." فصلنامه سیاست علم و فناوری،  77-92، 8(2)، (1389).
 قاضی نوری سپهر. و قاضی نوری سروش.،"مقدمه ای بر سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری. انتشارات دانشگاه تربیت مدرس."، (1391).
گزارش آنکتاد، مروری بر سیاست­های علم، فناوری و نوآوری در ایران، (1395).
محمدی, علی, ستوده, فیروزه. "مقایسه کارایی نظام ملی نوآوری در ایران و کشورهای هدف در سند چشم‌انداز 20 ساله. "فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی, 1393; 5(20): 37-51.
مهرگان, محمدرضا. تحلیل پوششی داده ها: مدلهای کمی در ارزیابی عملکرد سازمان ها. تهران: نشر کتاب دانشگاهی, 1391.
نوری، جواد؛ سوزنچی کاشانی، ابراهیم. (1391). " تاملی در کارآیی نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوب سیاست­گذاری فناوری و نوآوری در ایران". سیاست نامه علم و فناوری. 25-44، 2(1)، (1391).
پژوهشکده فناوری­های نرم دانشگاه تهران، مدل­های کلان نوآوری، (1398).
Archibugi, Daniele, and Alberto Coco. "A New Indicator of Technological Capabilities for Developed and Developing Countries (Arco)." World development 32.4 (2004): 629-54. Print.
Archibugi, Daniele, Mario Denni, and Andrea Filippetti. "The Technological Capabilities of Nations: The State of the Art of Synthetic Indicators." Technological Forecasting and Social Change 76.7 (2009): 917-31. Print.
Banker, Rajiv D, and Ram Natarajan. "Evaluating Contextual Variables Affecting Productivity Using Data Envelopment Analysis." Operations research 56.1 (2008): 48-58. Print.
Bazi, Hamid reza, and Ali reza Hasanzadeh. "Proposal the Novel Cloud Computing Adoption Framework Using Meta Synthesis Approach." Journal of Information Processing and Management 0.0 (2017): 726-26. Print.
Cai, Yuezhou. "Factors Affecting the Efficiency of the Bricss' National Innovation Systems: A Comparative Study Based on Dea and Panel Data Analysis."  (2011). Print.
Carayannis, Elias G, Evangelos Grigoroudis, and Yorgos Goletsis. "A Multilevel and Multistage Efficiency Evaluation of Innovation Systems: A Multiobjective Dea Approach." Expert Systems with Applications 62 (2016): 63-80. Print.
Chen, Chiang-Ping, Jin-Li Hu, and Chih-Hai Yang. "An International Comparison of R&D Efficiency of Multiple Innovative Outputs: The Role of the National Innovation System." Innovation 13.3 (2011): 341-60. Print.
Chen, Kaihua, and Jiancheng Guan. "Measuring the Efficiency of China's Regional Innovation Systems: Application of Network Data Envelopment Analysis (Dea)." Regional Studies 46.3 (2012): 355-77. Print.
Cooper, WW, et al. "Efficiency Aggregation with Enhanced Russell Measures in Data Envelopment Analysis." Socio-Economic Planning Sciences 41.1 (2007): 1-21. Print.
Freeman, C. Technology, Policy, and Economic Performance: Lessons from Japan. Pinter Publishers, 1987. Print.
Godin, Benoît. "National Innovation System: The System Approach in Historical Perspective." Science, Technology, & Human Values 34.4 (2009): 476-501. Print.
Guan, Jian Cheng, et al. "A Study of the Relationship between Competitiveness and Technological Innovation Capability Based on Dea Models." European Journal of Operational Research 170.3 (2006): 971-86. Print.
Guan, Jiancheng, and Kaihua Chen. "Modeling the Relative Efficiency of National Innovation Systems." Research Policy 41.1 (2012): 102-15. Print.
Hendrickson, Luke, et al. "Australian Innovation System Report 2011." Commonwealth of Australia  (2011). Print.
Hollanders, Hugo, and Funda Celikel-Esser. Measuring Innovation Efficiency: INNO-Metrics, 2007. Print.
Jiancheng, Guan, and Wang Junxia. "Evaluation and Interpretation of Knowledge Production Efficiency." Scientometrics 59.1 (2004): 131-55. Print.
Lafarga, Cuitláhuac Valdez, and Jorge Inés León Balderrama. "Efficiency of Mexico's Regional Innovation Systems: An Evaluation Applying Data Envelopment Analysis (Dea)." African Journal of Science, Technology, Innovation and Development 7.1 (2015): 36-44. Print.
Landry, Réjean, and Nabil Amara. "Dilemmas of Practice-Based Innovation Policy-Making." Practice-Based Innovation: Insights, Applications and Policy Implications. Springer, 2012. 65-89. Print.
Lawshe, Charles H. "A Quantitative Approach to Content Validity." Personnel psychology 28.4 (1975): 563-75. Print.
Lee, Hak‐Yeon, and Yong‐Tae Park. "An International Comparison of R&D Efficiency: Dea Approach." Asian Journal of Technology Innovation 13.2 (2005): 207-22. Print.
Liu, John S, Wen‐Min Lu, and Mei Hsiu‐Ching Ho. "National Characteristics: Innovation Systems from the Process Efficiency Perspective." R&D Management 45.4 (2015): 317-38. Print.
Mahroum, Sami, and Yasser Al-Saleh. "Towards a Functional Framework for Measuring National Innovation Efficacy." Technovation 33.10 (2013): 320-32. Print.
Mekonnen, Dawit K, et al. "Innovation Systems and Technical Efficiency in Developing‐Country Agriculture." Agricultural Economics 46.5 (2015): 689-702. Print.
Mowery, David C, Richard R Nelson, and Ben R Martin. "Technology Policy and Global Warming: Why New Policy Models Are Needed (or Why Putting New Wine in Old Bottles Won’t Work)." Research Policy 39.8 (2010): 1011-23. Print.
Nasierowski, Wojciech, and FJ Arcelus. "On the Efficiency of National Innovation Systems." Socio-Economic Planning Sciences 37.3 (2003): 215-34. Print.
Pan, Ta-Wei, Shiu-Wan Hung, and Wen-Min Lu. "Dea Performance Measurement of the National Innovation System in Asia and Europe." Asia-Pacific Journal of operational research 27.03 (2010): 369-92. Print.
Schwab, Klaus, Xavier Sala-i-Martín, and Richard Samans. "The Global Competitiveness Report 2017–2018." World Economic Forum, 2017.
Viotti, Eduardo B. "National Learning Systems: A New Approach on Technological Change in Late Industrializing Economies and Evidences from the Cases of Brazil and South Korea." Technological Forecasting and Social Change 69.7 (2002): 653-80. Print.
Wagner, Caroline S, Edwin Horlings, and Arindum Dutta. "Can Science and Technology Capacity Be Measured?". arXiv preprint arXiv:1501.06789  (2015).
World bank Institute. "Measuring Knowledge in the World Economie." 2009.
Zabala-Iturriagagoitia, Jon M, et al. "Regional Innovation Systems: How to Assess Performance." Regional Studies 41.5 (2007): 661-72. Print.