پشتیبانی مدیریت دانش از بهره‌وری: الگو و تجربه شرکت انتقال گاز ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران.

2 استادیار گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه جامع امام حسین(علیه السلام)، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران.

4 استادیار گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه جامع امام حسین (علیه السلام)، تهران، ایران.

چکیده

براساس رویکرد "زنجیره ارزش پورتر" به سازمان، مدیریت دانش به عنوان پشتیبان واحدهای مولد ارزش در سازمان قرار می­گیرد. با "نگرش فرآیندی" به سازمان، مدیریت دانش متناسب با ماموریت سازمان می­تواند به عنوان فرایند اصلی سازمان محسوب شده، در نهایت منجر به ارتقاء بهره­وری سازمانی گردد. هدف اصلی تحقیق، بررسی نقش مدیریت دانش در ابعاد بهره­وری شرکت گاز می باشد. برای انجام این پژوهش، با استفاده از نظر متخصصان و خبرگان شرکت گاز، شش دسته از عوامل بهره­وری شرکت گاز شناسایی شدند سپس با استفاده از مدل­سازی ساختاری تفسیری و از طریق ابزار پرسشنامه، عوامل در شش گروه دسته­بندی شدند. در این تحقیق، در مرحله­ی اول با بررسی ادبیات در زمینه مدیریت دانش و بهره­وری شرکت گاز، ابعاد و مؤلفه­های آن شناسایی شدند و در مرحله­ی بعدی این ابعاد به صورت یکپارچه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتیجه منجر به طراحی مدل نقش مدیریت دانش در بهره­وری شرکت گاز شده است. پرسشنامه­ی تحقیق، توسط 7 نفر از خبرگان شرکت گاز تکمیل شده است که نتایج نشان می­دهد که مدیریت دانش بیشترین نفوذ را بر سایر عوامل موثر بر بهره­وری داشته و در سطح اول مدل قرار گرفته است. عوامل منابع انسانی و سرمایه در سطح دوم قرار گرفته­اند و مستقیما از مدیریت دانش اثر می­پذیرند. کل عوامل تولید در سطح سوم، عامل مصارف واسطه­ای در سطح چهارم و در نهایت عامل بهره­وری در سطح پنجم قرار گرفته و بیشترین اثرپذیری را دارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Knowledge Management Supporting from Improvement : Pattern and Experience

نویسندگان [English]

  • Solmaz Soltani 1
  • Rouhollah Tavallaei 2
  • Alireza Slambolchi 3
  • Yaser Ghaseminezhad 4
1 PhD candidate, Faculty of Humanities, Islamic Azad University of Hamadan, Hamedan, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty of Management and Economics, Imam Hossein University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Humanities, Islamic Azad University of Hamadan, Hamedan, Iran.
4 Assistant Professor, Faculty of Management and Economics, Imam Hossein University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

According to “Porter value chain” approach to the organization, knowledge management stands as a supporter of value-generating units in the organization. With a "process approach" to the organization, knowledge management tailored to the mission of the organization can be seen as the core process of the organization, leading to organizational productivity enhancement.
The main purpose of this research is investigating the role of knowledge management in the productivity dimensions of Gas Company. To accomplish this research, by experts in the Gas Company, six categories of Gas Company productivity factors were identified. Then, using interpretive structural modeling and questionnaire, factors were classified into six groups.
In this study, firstly, by reviewing the literature on knowledge management and productivity of the Gas Company, its dimensions and components were identified and in the next stage, these dimensions were analyzed in an integrated way. The result has led to the design of a knowledge management role model for Gas Company productivity. The research questionnaire has been completed by 7 experts from Gas Company. The results show that knowledge management has the most influence on other factors affecting productivity and stand at the first level of the model. Human resources and capital are at the second level and are directly influenced by knowledge management. All factors of production at third level, intermediate consumption factor at fourth level and finally factor of productivity at fifth level are the most effectiveness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • human resources
  • Knowledge Management
  • Productivity
  • Intermediate Consumption
  • productive factors
  • Interpretive Structural Modelling
اخوان, پیمان, مریم دهقانی. 1392. "ارزیابی وضعیت مدیریت دانش و تاثیر سبک رهبری بر فرآیندهای آن: مطالعه موردی یگان های نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران." نشریه علوم و فناوری پیشرفته دفاعی.
آذر, عادل. 1390. آمار و کاربرد آن در مدیریت. تهران: سمت.
آذر, عادل, و کریم بیات. 1387. “طراحی مدل فرآیند محوری کسب و کار با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری.” نشریه مدیریت فناوری اطلاعات 3-18.
آرزمجو, هانیه, یاسر قاسمی نژاد, و شاهین طیار. 1393. “تأثیر توانمندی‌های سازمانی بر عملکرد رقابتی با توجه به نقش میانجی مدیریت دانش.” فصلنامه پژوهشنامه بیمه، سال 29 شماره 3 125-151.
الفت, لعیا , و آرش شهریاری نیا. 1393. “مدل سازی ساختاری تفسیریِ عوامل مؤثر بر انتخاب همکار در زنجیره تأمین چابک.” فصلنامه مدیریت تولید و عملیات،دوره 5، ، شماره 9، 109-128.
الوانی, سید مهدی, عادل صلواتی, مجتبی رستمی نوروز آباد. 1394. "تحلیل اثرات مدیریت دانش بر نگرش و رفتار سرمایه گذاران." پژوهش های مدیریت عمومی 7-25.
بیگ زاده, حجت سهراب, و ناصر شهسواری پور. 1396. “اندازه گیری شاخص های بهره وری کل در یک شرکت تولیدی: مطالعه مورد شرکت صنایع مس شهید باهنر کرمان.” دوازدهمین کنفرانس ملی کیفیت و بهره وری دوره 12، شماره 12.
جعفری, مصطفی, پیمان اخوان, و مریم اختری. 1390. مدیریت دانش، نگاهی جامع بر ابزارها و تکنیک ها. تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا.
حورعلی, مریم , و رضا نقاشیان. 1391. “ارتباط استراتژی، ساختار، فرهنگ سازمانی با بهره وری سازمانی(نقش واسطهای مدیریت دانش). .” نشریه اصلاح و تربیت سال دهم، شماره 120. صص 39-41.
رضائیان, ساحره. 1395. "کاربرد مدیریت دانش در تصمیم گیری های سازمانی." همایش ملی پژوهش های مدیریت و علوم انسانی سال دوم، شماره دوم.
طالبی, کامبیز, سلیمی, و مهدی ترکمانی. 1390. “شناسایی و اولویت بندی عوامل اساسی موفقیت پیاده سازی مدیریت دانش در کسب و کارهای کوچک و متوسط(مطالعه موردی: شرکت های قطعه سازی فعال ایران خودرو).” نشریه کار و جامعه 134.
طواری, مجتبی, محمدعلی سوخکیان, و سید علی میرنژاد. 1387. “شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر بهره وری نیروی انسانی با استفاده از تکنیک های MADM (مطالعه موردی: یکی از شرکت های تولیدی پوشاک جین در استان یزد).” نشریه مدیریت صنعتی دوره 1، شماره 1.
قاسمی نژاد, یاسر, و منصور صادقی مال‌میری. پاییز 1396. “مدلسازی فرایند نوآوری در یکی از مراکز تحقیقاتی دفاعی با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری.” مجله علمی پژوهشی- فصلنامه مطالعات راهبردی- ایران- تهران.
قلیچ لی, بهروز. 1395. مدیریت دانش: فرآیند خلق، تسهیم و کاربرد سرمایه فکری در کسب و کارها. تهران: انتشارات سمت، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
گرجی زاده, عطیه, و حسین شریفی رنانی. 1393. “نقش اقتصاد دانش بنیان در کنترل تورم.” فصلنامه مدلسازی اقتصادی سال هشتم،شماره دوم.
گرجی زاده, عطیه, و حسین شریفی رنانی. 1393. “نقش اقتصاد دانش بنیان در کنترل تورم.” فصلنامه مدلسازی اقتصادی سال هشتم،شماره دوم.
مقیمی, سید محمد, مجید رمضان. 1392. پژوهشنامه مدیریت (10) مدیریت دانش و فناوری اطلاعات. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
موسی زاده, بهروز , سهیلا کرمی, و کبری شادمانی. 1395. “نقش مدیریت دانش در ایجاد مزیت رقابتی پایدار.” همایش ملی پژوهش های مدیریت و علوم انسانی سال دوم، شماره دوم.
مینتربرگ, هنری, بروس آلستراند, و ژوزف لمپل. 1384. جنگل استراتژی (کارآفرینی در قالب یک مکتب). با ترجمه محمود احمدپور داریانی. تهران: جاجرمی.
نصراله نیا, محمد, محمد ابراهیم مداحی, و فرزانه رحمانی زاده. 1393. “بررسی عملکرد بهرهوری در رشد اقتصادی ایران و برخی کشورهای عضو سازمان بهرهوری آسیایی.” فصلنامه علمی پژوهشی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (فصلنامه علمی پژوهشی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار) 7(23)109-123.
نوری, ایرج, نکیسا نصیر. 1395. "بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقاء بهره وری سازمان(مورد مطالعه: شرکت بهره برداری نفت و گاز مسجد سلیمان)." پنجمین همایش ملی علوم مدیریت نوین 2322-1151.
نوری, روح اله, و غلامرضا صفاری . 1397. راهنمای گام به گام پیاده سازی موفق مدیریت دانش در سازمان. نشر بازرگانی.
 
Agarwal, J., R. Shankar, and M.K. Tiwari. 2007. "Modeling agility of supply chain." Industrial Marketing Management 36(4), 443–457.
Alegre, J., K. Sengupta, and R. Lapiedra. 2013. "Knowledge management andinnovation performance in a high-tech SMEs industry." International SmallBusiness Journal 31(4), 454–470.
Alegre, J., K. Sengupta, and R. Lapiedra. 2013. "Knowledge management andinnovation performance in a high-tech SMEs industry." International SmallBusiness Journal 31(4), 454–470.
Attri, R., N. Dev, and V. Sharma. 2013. "Interpretive Structural Modelling ( ISM ) approach: An Overview." 2(2), 3–8.
Baluch., Nazim, Zulkifli Mohammed Udin, and Muhammad Saqib. 2017. "THE IMPACTOF KNOWLEDGE MANAGEMENT ON ORGANIZATIONAL PERFORMANCE INTODAY’S ECONOM." South East Asia Journal of Contemporary Business, Economics and Law Vol. 12, Issue 3, ISSN 22891560.
Carneiro, Alberto. 2010. "The Role of Intelligent Resources in Knowledge management." Journal of Knowledge Management Volume 5.Numbers 4,pp.358-367.
Charan, P, R Shanka, and R Baisya. 2008. "Analysis of interactions among the variables of supply chain performance measurement system implementation." Business Process Management 512-529.
Darroch, J. 2005. "Knowledge management, innovation and firm performance." Journal of Knowledge Management 9(3), 101–115.
Gaviria-Marin, M., J.M. Merig, and H. Baier-Fuentes. 2018. "Knowledgemanagement: A global examination based on ." Technological Forecasting and Social Change 140, 194–220.
Gaviria-Marin, M., J.M. Merig, and H. Baier-Fuentes. 2018. "Knowledgemanagement: A global examination based on bibliometric analysis." Technological Forecasting and Social Change 140, 194–220.
Jharkharia, S., and R. Shankar. 2005. "IT-enablement of supply chains: understanding the barriers." Journal of Enterprise Information Management 18(1), 11-27.
Johnson, Gerry, Kevan Scholes, and Richard Whittington. 2008. Exploring Corporate Strategy. 8th. Londen: Financial Times Prentice Hall.
Lopes, C.M., A. Scavarda, L.F. Hofmeister, A. M. T. Thomé, and G. L. R. Vaccaro. 2017. "An analysis of the interplay between organizational sustainability,knowledge management, and open innovation." Journal of Cleaner Production 142, 476–488.
Olfat, L., and A. Shahriyarinia. 2014. "Interpretive Structural Modeling of Effective Factors of Partner Selection in Agile Supply Chain." Production & Operations Management 2251-6409), 5(2).
Portet, Michael. 2008. Competitive strategy: Techniques for analyzing industries and competitors. New York: Simon and Schuster.
Ravi, V, and R Shankar. 2004. "Analysis of interactions among the barriers of reverse logistics." Technological Forecasting and Social Changes 1011-1029.
Sarkis, J., P. Gonzalez-Torre, and B. Adenso-Diaz. 2010. "Stakeholder pressure and the adoption of environmental practices: The mediating effect of training." Journal of Operations Management 28(2), 163–176.
Schwenker, Burkhard, and Torsten Wulf. 2013. Scenario-based Strategic Planning: Developing Strategies in an Uncertain World. Springer.
Singh, M.D., R. Shankar, R. Narain, and A. Agarwal. 2003. "An interpretive structural modeling of knowledge management in engineering industries." Journal of Advances in Management Research 1(1), 28–40.
Tavallaei, R., and R. Fadaei. 2016. "Identification and Prioritization of Critical Success Factors in Implementation of Knowledge Management Case study: Power Distribution Company of Kurdistan Province." Mediterranean Journal of Social Sciences 7(5 S1), 135.
Thakkar, J., A. Kanda, and S.G. Deshmukh. 2008. "Interpretive structural modeling (ISM) of IT-enablers for Indian manufacturing SMEs." Information Management & Computer Security 16(2), 113-136.
Thakkar, J., S.G. Deshmukh, A.D. Gupta, and R. Shankar. 2007. "Development of a balanced scorecard: An integrated approach of Interpretive Structural Modeling (ISM) and Analytic Network Process (ANP). ." International Journal of Productivity and Performance Management 56(1), 25–59.
Vladimír , Bureš, and Stropkov Andrea . 2014. "Labour Productivity and Possibilities of its Extension by Knowledge Mana
 
gement."
Xu,, J., and Y. Li,. 2009. "An empirical investigation of knowledge management and innovative performance: The case of alliances." Research Policy 38, 358-368.
Zaied, A., and G. Soliman Hussein. 2012. "The role of knowledge management in enhancing organizational performance." International Journal of Information Engineering and Electronic Business 27-35.