«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Post-War Industry Development Window: Strategic Shift from Mere Production to Manufacturing of Industrial Machineryپنجره فرصت توسعه صنعت در شرایط پساجنگ: چرخش راهبردی از تولیدِ صرف به ساخت ماشینآلات تولیدی1624547010.22034/jmi.2026.586590.3309FAسیامکطهماسبیاستادیار دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران0000-0001-5864-5678Journal Article20260522Major wars and crises, despite their severe human and economic costs, may also function as critical junctures that reshape development trajectories. Drawing on evolutionary economics and industrial policy literature, this letter argues that the destruction of industrial capacities and productive equipment can create a “window of opportunity” for structural transformation. Under such circumstances, industrial reconstruction should not be confined to replacing damaged machinery and restoring pre-existing production patterns. Instead, it should be viewed as an opportunity to upgrade national technological capabilities. The paper contends that sustainable industrial development requires a strategic transition from “producing goods based on imported technologies” toward “designing and manufacturing capital goods, industrial machinery, and production systems”. By revisiting the post-war experiences of successful industrialized economies and discussing the institutional prerequisites of technological upgrading, the article proposes that post-war reconstruction policies should prioritize capital goods industries, technology transfer, co-design and co-production arrangements, and the establishment of national machinery-building consortia. Such an approach can strengthen technological sovereignty, industrial resilience, and long-term economic development.جنگها و بحرانهای بزرگ، علاوه بر خسارتهای انسانی و اقتصادی، میتوانند بهعنوان نقاط گسست در مسیرهای توسعهای کشورها عمل کنند. این یادداشت با بهرهگیری از مفاهیم اقتصاد تکاملی و سیاستگذاری صنعتی، استدلال میکند که تخریب بخشی از ظرفیتهای صنعتی و تجهیزات تولیدی میتواند شرایطی را پدید آورد که در ادبیات توسعه از آن با عنوان «پنجره فرصت» یاد میشود. در چنین شرایطی، بازسازی صنعتی نباید صرفاً به جایگزینی ماشینآلات از دسترفته و بازگشت به الگوی پیشین تولید محدود شود، بلکه باید به فرصتی برای ارتقای جایگاه فناوری کشور تبدیل گردد. مقاله بر این نکته تأکید دارد که توسعه پایدار صنعتی مستلزم گذار از «تولید کالا بر پایه فناوری وارداتی» به «طراحی و ساخت ماشینآلات، تجهیزات صنعتی و سامانههای تولیدی» است. با مرور تجربه کشورهای صنعتی موفق و تبیین الزامات نهادی این تحول، پیشنهاد میشود سیاستهای بازسازی پساجنگ در ایران بر توسعه صنایع سرمایهای، انتقال دانش فنی، طراحی و ساخت مشترک، و ایجاد کنسرسیومهای ملی ماشینسازی متمرکز شوند تا زمینه شکلگیری استقلال فناورانه و تابآوری صنعتی بلندمدت فراهم شود.https://www.behboodmodiriat.ir/article_245470_b63c29b4afceb54efef16f3eb01fc1fe.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Smart Mining as a Socio-Technical Transition: Transition Challenges and Policy Solutionsهوشمندسازی معادن به مثابه گذار اجتماعی- فنی؛ چالش های گذار و راهکارهای سیاستی72823844910.22034/jmi.2026.555301.3255FAمحمدنثاریدکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمصطفیصفدری رنجبردانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)0000-0002-4913-9797کیارشفرتاشدانشیار، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20251024While the mining industry significantly contributes to countries' economic development, it also adversely affects human health and the environment. However, digital technologies such as artificial intelligence, the Internet of Things, robotics, and drones have demonstrated considerable potential to mitigate these challenges through mine digitalization. This study aims to identify the socio-technical challenges and obstacles in transitioning to digitalized mines in Iran and to propose policy solutions to address these challenges. Using the Multi-Level Perspective framework, this research develops a theoretical model to analyze factors influencing the socio-technical transition toward mine digitalization. Through expert opinions in focus groups and thematic analysis, transition challenges were identified at three levels—landscape, socio-technical regime, and niche—with corresponding policy solutions proposed for each level. At the landscape level, two main challenges were identified: the lack of economic and productivity imperatives and the absence of environmental and human requirements. To address these, programs such as targeted financial facilities and energy subsidies were proposed. At the socio-technical regime level, challenges included policy and legal barriers, insufficient management support for change, socio-cultural challenges, and technological and infrastructural shortcomings. Twelve solutions were proposed, such as establishing a single window for technology licensing, developing a digital transformation center, implementing training programs for managers and staff, and supporting pilot projects in digitalization. At the niche level, a weak innovation ecosystem and difficulties in the mining sector innovation were identified. Solutions included institutional and infrastructural development (through innovation centers and technology consortia) and facilitating collaboration and knowledge transfer (by supporting university-industry joint projects).این پژوهش با هدف شناسایی چالش ها و موانع اجتماعی-فنی گذار به هوشمندسازی معادن در ایران و ارائه راهکارهای سیاستی برای مواجهه با این چالش ها انجام شده است. این پژوهش با استفاده از رویکرد چشم انداز چندسطحی (MLP)، یک چارچوب نظری برای تحلیل عوامل مؤثر در گذار اجتماعی-فنی هوشمندسازی معادن توسعه داده است. سپس، با بهره گیری از نظرات خبرگان در گروه های کانونی و روش تحلیل مضمون، چالش های این گذار در سه سطح فرانما، رژیم اجتماعی-فنی و کنام شناسایی و راهکارهای سیاستی متناسب برای هر سطح ارائه شده است. در سطح فرانما، دو چالش اصلی نبود الزامات اقتصادی و بهره وری و نبود الزامات زیست محیطی و انسانی شناسایی شد که برای مقابله با آنها، برنامه هایی مانند اعطای تسهیلات هدفمند و یارانه انرژی پیشنهاد گردید. در سطح رژیم اجتماعی-فنی، چالش های سیاستی و قانونی، کاستی در حمایت مدیریت از تغییر، چالش های فرهنگی-اجتماعی و فناورانه و زیرساختی مورد بررسی قرار گرفت و دوازده راهکار از جمله ایجاد پنجره واحد صدور مجوزهای فناورانه، توسعه مرکز تحول دیجیتال، برنامه های آموزش مدیران و کارکنان، و حمایت از پروژه های آزمایشی در زمینه هوشمندسازی ارائه شد. در سطح کنام، زیست بوم نوآوری ضعیف و دشواری نوآوری در بخش معدن شناسایی و راهکارهایی مانند توسعه نهادی و زیرساختی (از طریق ایجاد مراکز نوآوری و کنسرسیوم های فناورانه) و تسهیل همکاری و انتقال دانش (با حمایت از پروژه های مشترک دانشگاه و صنعت) پیشنهاد شد.https://www.behboodmodiriat.ir/article_238449_e3c17b699f302e32d177643cd3b862e3.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Identification and Prioritization of Components of Industrial Cluster 4.0 Using Grey Delphi and Grey Best-Worst Methodشناسایی و اولویتبندی عناصر خوشه صنعتی چهار با استفاده از روش های دلفی خاکستری و بهترین- بدترین خاکستری295823845410.22034/jmi.2026.554341.3253FAنداشهرزاد حقیقی نژاددانشجوی دکتری، بخش مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانسیدهادیمیرقادریاستادیار، بخش مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0003-4793-1411علیمحمدیاستاد، بخش مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانمحمدحسینرونقیدانشیار، بخش مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20251019Purpose: Industrial clusters serve as critical platforms for strengthening productivity, fostering innovation, and enhancing regional competitiveness. These clusters must transform in response to the emergence of the Fourth Industrial Revolution. This research aims to identify and prioritize the key elements involved in conceptualizing and theorizing Industrial Cluster 4.0.<br>Method: To accomplish the aim, a systematic review and the Grey Delphi method were conducted to identify and then classify 26 key components into five main categories. Subsequently, the Grey Best–Worst Method was applied to determine the weights and priorities of these components based on the evaluations of ten industry experts who were selected using purposive sampling.<br>Findings: The results showed that the "smart economic development" dimension has the highest weight (47%) in the industrial cluster 4.0 model; also, the "international smart value creation" component ranked first with a weight of 20%. The dimensions of smart human capital development, smart service provision, smart market development, and smart spatial focus were ranked next.<br>Conclusion: These findings indicated that implementing Industry 4.0 technologies in industrial clusters requires coordinated economic, human, and managerial infrastructure, along with multi-level interaction between the government, cluster managers, and supporting institutions.هدف: خوشههای صنعتی بهعنوان بسترهای کلیدی برای ارتقای بهرهوری، تقویت نوآوری و افزایش رقابتپذیری منطقهای شناخته میشوند و با ظهور صنعت 4 نیازمند تحول اساسی هستند. هدف این پژوهش شناسایی و اولویتبندی عناصر کلیدی دخیل در مفهومپردازی و نظریهپردازی «خوشه صنعتی 4» است.<br>روش: در این پژوهش، ابتدا با استفاده از مرور نظاممند و روش دلفی خاکستری، ۲۶ مؤلفه کلیدی شناسایی و در قالب پنج بُعد اصلی طبقهبندی شد. سپس، بهمنظور تعیین وزن و اولویت این مؤلفهها، روش بهترین–بدترین خاکستری با بهرهگیری از نظرات ۱۰ نفر از خبرگان صنعتی که بهصورت هدفمند انتخاب شده بودند، بهکار گرفته شد.<br>یافتهها: نتایج نشان داد بُعد «توسعه اقتصادی هوشمند» با وزن ۴۷ درصد، بیشترین اهمیت را در مدل خوشه صنعتی 4 دارد. همچنین، مؤلفه «خلق ارزش هوشمند بینالمللی» با وزن ۲۰ درصد در رتبه نخست قرار گرفت. پس از آن، ابعاد توسعه سرمایه انسانی هوشمند، ارائه خدمات هوشمند، توسعه بازار هوشمند و تمرکز فضایی هوشمند بهترتیب در رتبههای بعدی قرار گرفتند.<br>نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد گذار به خوشه صنعتی 4 صرفاً به استقرار فناوریهای صنعت 4 محدود نمیشود، بلکه مستلزم توسعه هماهنگ زیرساختهای اقتصادی، انسانی و مدیریتی و نیز تعاملات چندسطحی میان دولت، مدیران خوشه و نهادهای پشتیبان است.https://www.behboodmodiriat.ir/article_238454_a6af3004fffa1486f56a6c4b2d144d4b.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522A Typology of Management Consulting Firms' Roles in the Iranian Economyگونهشناسی نقشهای شرکتهای مشاوره مدیریت در بستر اقتصاد ایران598724002210.22034/jmi.2026.550709.3246FAسروششایگان نریماندانشجوی دکتری، مدیریت کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمحمدجوادیاستادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایراناسداللهگنجعلیدانشیار گروه منابع انسانی و رفتار سازمانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایرانJournal Article20251002Despite the growing significance of the management consulting industry, existing literature has predominantly focused on global patterns, largely overlooking the professional roles within the context of developing economies, specifically Iran. This research aims to explore the dual nature of the functional roles of this industry by conducting a comparative analysis of the global versus context-specific roles of management consulting firms within the Iranian economic landscape. Adopting an exploratory qualitative approach and utilizing thematic analysis of in-depth interviews with 14 domain experts, the findings reveal the emergence of specialized functions that transcend conventional professional roles, rooted in Iran's environmental structures and contextual imperatives. The identification of roles such as "involvement in unrelated commercial activities" and "compliance with statutory requirements" demonstrates how consulting firms in specific environments deviate from their specialized identities to adopt new functions in response to environmental pressures and economic survival. This typology, while moderating the notion of the universality of prevailing consulting models, provides new insights into the dynamics of the profession and its adaptation to the context of developing economies. The implications of this study pave the way for enhancing macro-level policymaking toward the professionalization of the industry and assist managers in leveraging indigenous consulting capacities aligned with Iran's economic realities.علیرغم اهمیت روزافزون صنعت مشاوره مدیریت، ادبیات موجود عمدتاً بر الگوهای جهانی متمرکز بوده و از تبیین نقشهای این حرفه در بستر نظامهای اقتصادی در حال توسعه، بهویژه ایران، غافل مانده است. این پژوهش با هدف واکاوی ماهیت دوگانه کارکردهای این صنعت، به تحلیل تطبیقی نقشهای جهانی و زمینهمحور شرکتهای مشاوره مدیریت در بستر اقتصاد ایران میپردازد. با اتخاذ رویکرد کیفی اکتشافی و تحلیل مضمون مصاحبههای عمیق با ۱۴ نفر از خبرگان این حوزه، یافتهها فراتر از نقشهای متعارف این حرفه، از ظهور کارکردهای ویژهای پرده برمیدارند که ریشه در ساختارهای محیطی و اقتضائات بومی ایران دارند. شناسایی نقشهای «بنگاهداری» و «پاسخ به الزامات قانونی»، نشان میدهد که چگونه شرکتهای مشاوره در محیطهای خاص، برای انطباق با فشارهای محیطی و بقای اقتصادی، از هویت تخصصی خود فاصله گرفته و کارکردهای جدیدی مییابند. این گونهشناسی، ضمن تعدیل فرضیه جهانشمولی الگوهای رایج مشاوره، بینش تازهای را برای درک پویاییهای این حرفه و نحوه سازگاری آن با بافتار اقتصادهای در حال توسعه فراهم میآورد. دلالتهای حاصل از این مطالعه، مسیر بهبود سیاستگذاریهای کلان برای حرفهایسازی این صنعت را هموار کرده و به مدیران کمک میکند تا ظرفیتهای بومی مشاوره را متناسب با واقعیتهای اقتصادی ایران بهکار گیرند.https://www.behboodmodiriat.ir/article_240022_b82e889334e968d6dc089d400ec01056.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Analysis of Executive Barriers to Iran's Industrial Development Documents Using Interpretive Structural Modelingتبیین و تحلیل نظامیافتهی موانع اجراییسازی اسناد توسعه صنعتی ایران (رویکرد مدلسازی نرم)8812424371510.22034/jmi.2026.546250.3241FAمهدیحمزه پوردانشیار، گروه علوم تصمیم و سیستمهای پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران0000-0002-7858-6158محمدتقی ملائیکارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران0009-0009-5046-1108سیدابوالفضلمرتضویکارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران0009-0002-7070-9632Journal Article20250910Despite emphasis in numerous upstream documents, a significant gap exists between the predicted goals and the actual performance of Iran's industrial sector (with an average growth rate of 1.5% in the 2010s). This research aimed to systematically analyze the executive barriers of Iran's industrial development documents and explain the hierarchical and causal relationships between them. This applied research utilized a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach. In the first step, employing thematic analysis and the study of documents and semi-structured interviews with 8 experts, the main barriers were identified. In the second step, the Interpretive Structural Modeling (ISM) method and MICMAC analysis were used, and the necessary data were collected and analyzed through a pairwise comparison questionnaire completed by 15 experts. Based on the findings, 6 main barriers were identified. ISM and MICMAC analyses revealed that the barrier "Lack of positive interaction between policymakers and stakeholders" was the most influential factor on the entire system, acting as an independent and fundamental variable. This barrier was placed at the most foundational level of the model. In contrast, barriers such as "Lack of consensus on the vision" and "Unclear leading institution" were identified as dependent and high-level variables.علی رغم تأکید اسناد بالادستی متعدد، شکاف معناداری بین اهداف پیش بینی شده و عملکرد واقعی بخش صنعت ایران (با نرخ رشد متوسط ۱.۵٪ در دهه ۱۳۹۰) وجود دارد. این پژوهش با هدف تحلیل نظاممند موانع اجرایی اسناد توسعه صنعتی ایران و تبیین روابط سلسله مراتبی و علّی بین آنها انجام شده است. این تحقیق از نوع کاربردی و با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمّی) انجام شده است. در گام اول، با به کارگیری روش تحلیل مضمون و مطالعه اسناد و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۸ خبره، موانع اصلی شناسایی شد. در گام دوم، از روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و تحلیل MICMAC استفاده گردید و دادههای لازم از پرسشنامه مقایسه زوجی توسط ۱۵ خبره جمعآوری و تحلیل شد. بر اساس یافتهها، ۶ مانع اصلی شناسایی شد. تحلیلهای ISM و MICMAC نشان داد که مانع «عدم تعامل مثبت سیاستگذاران و ذینفعان» به عنوان یک متغیر مستقل و پایهای، تأثیرگذارترین عامل بر کل سیستم است. این مانع در پایهترین سطح مدل قرار گرفت. در مقابل، موانعی مانند «عدم اجماع در چشمانداز» و «مشخص نبودن نهاد متولی» به عنوان متغیرهای وابسته و سطح بالا شناسایی شدند. نتیجهگیری کلی حاکی از آن است که مسئله اصلی، محتوای اسناد نیست، بلکه ضعف در «حکمرانی» و «بستر نهادی» اجرای آنهاست. حل سایر موانع بدون توجه و رفع این مانع کلیدی و ریشهای (عدم تعامل مثبت سیاستگذاران و ذینفعان)، دشوار یا غیرممکن خواهد بود. این مطالعه پیشنهاد میکند تمرکز اصلی سیاستگذاران باید بر ایجاد سازوکارهای نهادی دائمی برای بهبود تعامل، اعتمادسازی و مشارکت فعال تمام ذینفعان قرار گیرد.https://www.behboodmodiriat.ir/article_243715_2e8381f344fbe236655f5ba03dd83a54.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Conceptual Model of Conflict-of-Interest Management in Data Governanceمدل مفهومی مدیریت-تعارض-منافع در حکمرانیداده12515624371610.22034/jmi.2026.538435.3225FAسعیدقربانیاستادیار، گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران،0000-0001-8568-2386مجیدرمضاندانشیار،گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران،0009-0009-0007-8469محمدجوادکرمی بروجنیدانشکده/گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران0009-0008-8920-6174Journal Article20250801This study investigates the latent causes of conflict of interest and presents practical management strategies in data governance within large Iranian organizations. Data governance serves as a crucial infrastructure for organizational value creation in Iran but faces substantial complexities due to diverse stakeholders, the strategic value of data, and varying perspectives on data ownership. To deeply understand these challenges, the research uses a qualitative grounded theory approach (Corbin & Strauss model), conducting 15 in-depth interviews with expert data managers and specialists.<br><br>Findings indicate that conflicts of interest in data governance stem less from mere role ambiguity and more from the dominance of a security-oriented paradigm, cultural resistance to accepting new responsibilities, and conceptual confusion between “data integration” and “data governance.” These factors have produced siloed structures, reduced data quality, diminished transparency, and weakened trust between organizational units. The presence of multiple and sometimes competing stakeholders has led each unit to aim for maximum control with minimal cooperation.<br><br>To address these issues, the article proposes strategies such as developing transparent data governance dashboards, establishing independent and specialized data committees, promoting a data-driven organizational culture, redefining roles along the entire data value chain, and utilizing performance indicators to monitor progress. The study concludes that achieving mature and effective data governance in Iran demands restructuring organizations, changing attitudes toward data, defining responsibilities explicitly, and fostering active multi-stakeholder collaboration.این پژوهش با هدف شناسایی علل پنهان تعارض منافع و ارائه راهبردهای عملی برای مدیریت آن در حکمرانی داده در سازمانهای بزرگ ایران انجام شده است. حکمرانی داده، به عنوان زیرساختی حیاتی برای ارزشآفرینی سازمانی، در ایران با پیچیدگیهایی مواجه است که ناشی از چندگانگی ذینفعان، اهمیت داده به عنوان دارایی راهبردی و نگرشهای متفاوت نسبت به مالکیت دادهها میباشد. برای درک بهتر این چالشها، تحقیق از روش کیفی نظریه دادهبنیاد (الگوی کوربین و اشتراوس) بهره برده و دادهها از ۱۵ مصاحبه عمیق با مدیران و متخصصان داده گردآوری شده است.<br><br>یافتهها نشان میدهد که تعارض منافع در حکمرانی داده بیش از آنکه ناشی از ابهام نقشها باشد، به غلبه پارادایم امنیتمحور، مقاومت فرهنگی سازمانها در پذیرش مسئولیتهای جدید و اختلاط مفهومی میان «یکپارچهسازی داده» و «حکمرانی داده» مربوط است. این شرایط منجر به شکلگیری ساختارهای سیلویی، کاهش کیفیت دادهها، عدم شفافیت و تضعیف اعتماد میان واحدها میشود. همچنین پیچیدگیهای لایهلایه ناشی از حضور ذینفعان متعدد باعث شده هر واحد تلاش کند کنترل دادهها را نزد خود حفظ کند.<br>برای رفع این مشکلات، مقاله راهکارهایی چون ایجاد داشبوردهای شفافکننده حکمرانی داده، تشکیل کارگروههای تخصصی و مستقل، آموزش و توسعه فرهنگ دادهمحور، بازتعریف نقشها در کل زنجیره ارزش داده و استفاده از شاخصهای عملکردی برای سنجش پیشرفت را پیشنهاد میکند. پژوهش نتیجه میگیرد که بلوغ حکمرانی داده در ایران مستلزم اصلاح ساختارها، تغییر نگرش به داده، تعریف صحیح مسئولیتها و همکاری فعال همه ذینفعان است.https://www.behboodmodiriat.ir/article_243716_0191e5b9591f08a13e9ee27fbc71a28d.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899120120260522Enhancing Change Management in the Deployment of AI‑Driven Content Marketing in Iranian Startups: An Industrial Development and Digital Transformation Approachبهبود مدیریت تغییر در استقرار بازاریابی محتوایی مبتنی بر هوش مصنوعی در استارتاپهای ایرانی با رویکرد توسعه صنعتی و تحول دیجیتال15718224444510.22034/jmi.2026.551216.3247FAمریممدیریگروه ارتباطات، روزنامهنگاری و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایراننسیممجیدی قهرودیگروه ارتباطات، روزنامهنگاری و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعطاءاللهابطحیگروه مدیریت رسانه و فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمحمدرضارسولیگروه مطالعات فرهنگی و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20251004This study was conducted with the aim of “developing and validating a model of AI based content marketing in startups” within a macro level framework centered on improving change management and industrial development in the context of digital transformation. The research design followed a sequential exploratory mixed methods approach. In the qualitative phase, data were collected through netnography and analyzed using a thematic network approach organized at three levels: component, dimension, and core concept. The output of this phase was the extraction of five core concepts: content production, use of automation tools, data analysis efficiency, effective content interaction and distribution, and decision making improvement, which formed the basis for developing the quantitative instrument. The content validity of the items was confirmed based on the judgment of 10 experts and the content validity ratio (CVR) with a threshold of 0.62. In the quantitative phase, the final questionnaire was distributed online, and 489 valid responses were collected. Confirmatory factor analysis (CFA) was performed. The model fit indices were highly satisfactory. The final output of the research presents an integrated, management oriented framework that is aligned with the needs of digital transformation and industrial development. This framework clarifies how to leverage the technical capabilities of artificial intelligence to improve content quality, deploy automation, optimize distribution, and enhance data driven decision making in startups, and can serve as a basis for guiding policy making and change management in Iran’s startup ecosystem.این پژوهش با هدف «تدوین و اعتبارسنجی مدل بازاریابی محتوایی مبتنی بر هوش مصنوعی در استارتاپها» و در چارچوب رویکردی کلان مبتنی بر بهبود مدیریت تغییر و توسعه صنعتی در بستر تحول دیجیتال انجام شد. در مرحله کیفی، دادهها از طریق روش نتنوگرافی گردآوری شد و تحلیل آنها با رویکرد شبکه تماتیک در سه سطح مؤلفه، بُعد و مفهوم اصلی ساماندهی گردید. خروجی این مرحله استخراج پنج مفهوم محوری شامل تولید محتوا، استفاده از ابزارهای اتوماسیون، کارایی تحلیل دادهها، تعامل و توزیع مؤثر محتوا، و بهبود تصمیمگیری بود. روایی محتوایی گویهها بر اساس قضاوت ۱۰ متخصص و شاخص نسبت روایی محتوا با آستانه 0.62 تأیید شد. در مرحله کمی، پرسشنامه نهایی بهصورت برخط توزیع و 489 پاسخ معتبر گردآوری شد. تحلیل عاملی تأییدی اجرا شد. شاخصهای برازش مدل اندازهگیری بسیار مطلوب بود. برونداد نهایی پژوهش، چارچوبی یکپارچه، مدیریتمحور و پیوندخورده با نیازهای تحول دیجیتال و توسعه صنعتی ارائه میدهد که نحوه بهکارگیری ظرفیتهای فنی هوش مصنوعی در بهبود کیفیت محتوا، استقرار اتوماسیون، بهینهسازی توزیع و ارتقای تصمیمسازی دادهمحور در استارتاپها را روشن میسازد و میتواند مبنایی برای هدایت سیاستگذاری و مدیریت تغییر در زیستبوم استارتاپی ایران باشد.https://www.behboodmodiriat.ir/article_244445_4c678ae727f24be95e3a13b8ca604c62.pdf