«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250823Proposing a Framework for the Functions of Governmental Intermediaries in socio-technical transitions: Case Study of Biotechnology Development Councilارائه چارچوب و تحلیل کارکردهای نهادهای میانجی دولتی در گذارهای فنی-اجتماعی: مطالعه موردی ستاد توسعه زیست فناوری14322669010.22034/jmi.2025.512776.3191FAحسینرضاعلیزادهدانشجوی دکتری، رشته مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه، تهران، ایرانمهدیالیاسیاستاد رشته مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه، تهران، ایرانسید سروشقاضی نوریاستاد رشته مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه، تهران، ایران0000-0001-6356-0257سید حبیب اللهطباطبائیاندانشیار رشته مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه، تهران، ایرانJournal Article20250316This study aims to present a framework and analyze the functions of the Biotechnology Development Council as an intermediary institution in guiding and accelerating socio-technical transitions in the health sector (biopharmaceuticals) and agriculture sector (biofertilizers).The primary data for this study were collected through 15 semi-structured interviews, while secondary data were gathered from documents, performance reports, and other available records. The data were analyzed using content analysis through axial coding. According to the findings, the Biotechnology Development Council has been active in most systemic intermediary functions of transition, However in the transition of biopharmaceuticals, the Council has played a systemic intermediary role by providing various forms of support throughout the entire value chain, accelerating and facilitating the transition. In contrast, in the transition from chemical fertilizers to bio-agriculture, the Council has primarily acted as a niche intermediary, with most of its activities limited to research and small-scale projects. Therefore, the role of intermediary institutions in technological transition should be analyzed with respect to the specific context of each field, their institutional structure, missions, and executive capacities. This role should not be reduced to a single, general model; rather, it is necessary to consider the functional and structural diversity of these institutions in accordance with the specific needs of each technological field.هدف مقاله حاضر ارائه چارچوب و تحلیل کارکردهای ستاد توسعه زیست فناوری به عنوان نهاد میانجی در هدایت و تسریع گذار فنی-اجتماعی در بخش سلامت (داروهای زیستی) و کشاورزی (کودهای زیستی) است. قلمرو موضوعی تحقیق حاضر اقدامات و فعالیتهای ستاد توسعه زیستفناوری و قلمرو زمانی آن از سال 1387 و همزمان با آغاز تاسیس ستاد است. جامعه آماری این تحقیق سیاستگذاران و کارشناسان باسابقه و کلیدی ستاد توسعه زیستفناوری هستند. دادههای اولیه این پژوهش با 15 مصاحبه نیمهساختار یافته و دادههای ثانویه از اسناد، گزارشهای عملکرد و سایر مستندات موجود گردآوری شده و با تحلیل محتوا از طریق کدگذاری محوری تحلیل میشود. براساس یافتههای این پژوهش، ستاد توسعه زیست فناوری در اکثر کارکردهای میانجیهای سیستمی گذار فعالیت داشته است. با این حال ستاد در گذار داروهای زیستی با حمایتهای مختلف از ابتدا تا انتهای زنجیره ارزش در تسریع و تسهیل گذار نقش میانجی سیستمی را ایفا کرده است. در حالیکه در گذار از کودهای شیمیایی به زیستی، ستاد عمدتاً نقش یک میانجی کنام را ایفا نموده است و عمده فعالیتهای انجامشده محدود به سطح پژوهشی و پروژههای کوچکمقیاس بوده است. بنابر این نقش نهادهای میانجی در گذار فناورانه باید با توجه به زمینه خاص هر حوزه، ساختار نهادی، مأموریتها و ظرفیتهای اجرایی آنها تحلیل شود. این نقش نباید به یک الگوی واحد و کلی تقلیل یابد؛ بلکه لازم است تنوع عملکردی و ساختاری این نهادها متناسب با نیاز خاص هر حوزه فناورانه در نظر گرفته شود.https://www.behboodmodiriat.ir/article_226690_586d7872253264b3f36e3532b66f55a9.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250823From High-tech to Mastering Technical Know-how: Evolution of the Knowledge-Based Firm Concept in the Implementation Process of the Law for Supporting Knowledge-Based Firmsاز هایتک تا تسلط بر دانش فنی: تطور مفهوم شرکت دانشبنیان در فرایند اجرای قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان447122552810.22034/jmi.2025.517203.3198FAحامدانتظاری کاشانیکارشناس ارشد سیاست گذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0009-0001-9328-174Xکیارشفرتاشعضو هیات علمی، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0003-0883-7588صادقخیاطیانعضو هیات علمی، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20250416در سالهای اخیر، شرکتهای دانشبنیان به یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی و فناوری تبدیل شدهاند. سیاستهای حمایتی در تسریع توسعه این شرکتها تاثیرگذار هستند، در عین حال تدوین و اجرای سیاستهای مورد نیاز در این راستا با پیچیدگیهایی همراه است و نیازمند انطباق با تحولات محیطی و فناورانه است. آییننامه ارزیابی و تشخیص ذیل قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان (مصوب سال 1389) بهعنوان معیار اصلی تایید شرکتهای دانش بنیان برای برخورداری از حمایتهای این قانون حائز اهمیت میباشد. لذا هدف این مقاله بررسی سیر تطور (تغییر) شاخصهای محوری و تغییرات آییننامه ارزیابی و تشخیص به بررسی یادگیری سیاستی در فرآیند سیاستی قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان میباشد. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از منظر نوع تحقیق کیفی است و بر سیر تغییر در نسخ مختلف آییننامه ارزیابی و تشخیص شرکتهای دانشبنیان در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۲ تمرکز دارد. بر اساس یافتههای این پژوهش، آییننامه ارزیابی و تشخیص شرکتهای دانش بنیان به عنوان یک ابزار سیاستگذاری پویا و در حال تکامل، نقشی کلیدی در انتخاب شرکتهای دانشبنیان و هدایت فعالیتهای آنها ایفا کرده است. تطور نسخ آییننامه یاد شده بر بروز یادگیری سیاستی (بهویژه یادگیری فنی و مفهومی) دلالت دارد که منجر به بازنگری مستمر در ساختار آییننامه، بهروزرسانی شاخصهای ارزیابی با رویکرد خروجی محور (نظیر تأکید بر فروش و تسلط بر دانش فنی در مقابل با هزینهکرد تحقیقوتوسعه یا سهم پرسنل دانشی شرکت) در شرکتهای دانش بنیان شده است.In recent years, the development and proliferation of knowledge-based firms (KBFs) have become one of the key pillars of economic and technological growth. In this regard, the influence of policies in accelerating the progress of these firms is of great importance. However, the process of formulating and implementing these policies is rather complicated and requires continuous adaptation to environmental and technological changes. The gradual changes in the assessment procedure for granting support to KBFs in Iran is an important overlooked issue. To this end, this paper examines the evolution of assessment criteria of KBFs through the lens of policy learning, notably technical and conceptual policy learning. Those in charge of implementing the law for supporting KBFs gradually learned and revised eligibility criteria for being certified as KBF to further develop and contribute to the growth of these firms. This article investigates the policy learning yielded for stakeholders in the policy process of the law by highlighting the evolution of evaluation and support criteria for KBFs. This paper, in terms of purpose and type, is applied and qualitative, respectively, and its thematic and temporal scope covers the assessment criteria of KBFs from 2012 to 2023. Given our findings, technical and conceptual types of policy learning have played an instrumental role in revising supportive tools and criteria for becoming an approved KBF to enjoy the law facilities.https://www.behboodmodiriat.ir/article_225528_1a64d9586463b669f6c9d7eaace6834e.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250821Designing an Optimal Outsourcing Model for Classified Defense Industrial Research Projects: A Hybrid Multi-Criteria Decision-Making and Mathematical Programming Approachطراحی مدل بهینه برونسپاری تحقیقات صنعتی دفاعی طبقهبندی شده با رویکرد ترکیبی تصمیمگیری چندمعیاره و برنامهریزی ریاضی7210822745710.22034/jmi.2025.515420.3200FAشهرامعلی یاریدانشیار، گروه مهندسی صنایع و سیستم ، دانشکده صنایع ، دانشگاه امام حسین(ع)،تهران، ایرانسید ضیاءالدینقاضی زاده فرددانشیار، گروه مهندسی صنایع و سیستم ، دانشکده صنایع ، دانشگاه امام حسین(ع)،تهران، ایرانمبینمختاریدانشجوی دکتری،گروه مهندسی صنایع و سیستم،دانشکده صنایع ، دانشگاه امام حسین(ع)،تهران، ایران0000-0002-1218-2169Journal Article20250426This study presents an advanced optimization model for the secure outsourcing of classified defense industrial research projects, with a particular focus on overcoming barriers to leveraging external organizational capacities. The core objective is to propose a rigorous solution that maximizes the effective use of external resources while safeguarding sensitive information. Information classification is recognized as a critical determinant of data security and confidentiality. Nevertheless, stringent classification protocols may impede information flow, reduce project efficiency, and complicate collaboration with scientific and industrial experts.To address these challenges, the research adopts a three-tiered hybrid methodology: (1) the Analytic Network Process (ANP) for comprehensive decision analysis, (2) Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) for systematically identifying and managing confidentiality risks, and (3) mathematical allocation modeling to ensure secure and efficient outsourcing. The findings demonstrate marked improvements in both the preservation of security and the enhancement of operational efficiency. Among seven primary confidentiality criteria in defense projects, "macro-level security" (weight: 0.33) and "critical elements" (weight: 0.19) emerged as the highest priorities. The principal contribution of this work is the development of a multi-objective allocation model that rigorously balances outsourcing costs with confidentiality risks, thereby enabling optimized use of external capacities without compromising security. This framework not only ensures the protection of sensitive information but also promotes broader collaboration with national industrial and academic experts, advancing the interests of national defense. Ultimately, the proposed model provides policymakers with a robust, practical decision-making tool for secure outsourcing that aligns operational efficiency with stringent security imperatives.این پژوهش با هدف ارائه مدل بهینه جهت برونسپاری پروژههای تحقیقات صنعتی دفاعی دارای طبقه بندی به بررسی موانع موجود در استفاده از ظرفیتهای خارج سازمان پرداخته است. هدف اصلی، ارائه راهکاری برای حل این موانع و بهرهگیری بهینه از ظرفیتهاست. در این راستا، سطح محدودیت ازجمله طبقهبندی اطلاعات بهعنوان یک عامل کلیدی در حفظ امنیت و محرمانگی دادهها در نظر گرفته می شود. این عوامل میتواند منجر به محدودیت در گردش اطلاعات، کاهش کارایی پروژهها و ایجاد چالش در همکاریهای علمی و صنعتی با خبرگان علمی و صنعتی شود.این پژوهش با استفاده از یک مدل سه سطحی با ترکیب روش های تصمیمگیری تحلیل شبکه (ANP)، روش (FMEA) شناسایی و کنترل ریسک محرمانگی و مدل ریاضی تخصیص به دنبال برونسپاری ایمن بخش ها به خارج از سازمان می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که با استفاده از این روش بهبود قابل توجهی در حفظ امنیت و در عین حال افزایش بهرهوری فراهم کرده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که از میان 7 معیار اصلی محرمانگی در پروژه های دفاعی، سطح کلان و عناصر حیاتی در رتبه های اول و دوم با وزن های 0.33 و 0.19 قرار دارند.یکی دیگر از نتایج مهم این تحقیق ارائه مدل تخصیص چند هدفه جهت یافتن نقطه تعادل میان هزینه برونسپاری و ریسک محرمانگی پروژههاست که امکان استفاده بهینه از ظرفیتهای خارج سازمان را به درستی بهبود می بخشد. این رویکرد نه تنها امنیت اطلاعات حساس را تضمین میکند، بلکه زمینهساز همکاری گسترده با ظرفیت عظیم کشور در راستای منافع ملی است.https://www.behboodmodiriat.ir/article_227457_0a256d184fa012c57ae766f79040af32.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250823Determination of the health tourism development strategies with a focus on the factors inhibiting and promoting the hospital brandingتعیین راهبردهای توسعه گردشگری سلامت با تمرکز بر عوامل بازدارنده و پیشبرندۀ برند بیمارستانی10913722313210.22034/jmi.2025.509067.3186FAمشکوهواعظی جزهئیگروه مدیریت بازرگانی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایرانلیلاآندرواژاستادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد بین المللی اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران.ابراهیمآلبو نعیمیاستادیار، گروه مدیریت و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20250226Developing health tourism requires understanding current conditions and the availability of strategies for both health tourism and hospital branding. This study aims to identify health tourism development strategies by focusing on factors that promote or inhibit the hospital brand. The study used a qualitative approach. Data were collected via snowball sampling and semi-structured interviews with 35 participants, including travel agents, medical staff, hoteliers, and patients. Data were coded and analyzed using content analysis and the Force Field Analysis framework (promoting and inhibiting factors). The promoting and inhibiting factors were categorized into a number of components and sub-components. Six components (with 16 subcomponents) were identified as promoting factors, five components (with 12 subcomponents) as inhibiting factors, and seven macro strategies were identified. The most important driving factors include "Iran's geographical and climatic location in the region", "the existence of appropriate and developed medical and treatment infrastructure", and "capable human resources in the medical staff"; and the most important inhibiting factors include "challenges of the political environment", "weakness in planning and monitoring for the development of health tourism" and "problems related to the economic environment". In this study, inhibiting factors prevail over activating factors (DF < RF). The strategy of "health tourism leadership by establishing and building the capacity of the National Health Tourism Committee" was identified as the initial strategy and the strategy of "desirable design and management of a hospital brand based on medical poles" was identified as the focus of other strategies.توسعه صنعت گردشگری سلامت مستلزم درک صحیح از شرایط موجود و برخورداری از راهبردهای توسعه گردشگری سلامت به طور اعم و راهبردهای برند بیمارستانی به طور اخص است. بدین ترتیب مطالعه حاضر درصدد تعیین راهبردهای توسعه گردشگری سلامت با تمرکز بر عوامل بازدارنده و پیشبرندۀ برند بیمارستانی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شد. دادهها بر مبنای تکنیک نمونهگیری گلوله برفی و با استفاده از مصاحبه نیمهساختار با 35 نفر از نمایندگان آژانسهای مسافرتی، کادر درمانی، هتلداران و بیماران جمعآوری شد. دادهها با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و چارچوب تحلیل میدان نیرو (عوامل پیشبرنده و بازدارنده) کدگذاری و تحلیل شدند. بر این مبنا، عوامل پیشبرنده و بازدارنده در قالب تعدادی مولفه و زیرمولفه دستهبندی شدند. در مجموع، شش مولفه (با 16 زیرمولفه) به عنوان عوامل پیشبرنده، پنج مولفه (با 12 زیرمولفه) به عنوان عوامل بازدارنده و هفت راهبرد کلان شناسایی شد. مهمترین عوامل پیشبرنده شامل «موقعیت جغرافیایی و اقلیمی ایران در منطقه»، «وجود زیرساختهای پزشکی و درمانی مناسب و توسعه یافته» و «منابع انسانی توانمند در کادر درمان»؛ و مهمترین عوامل بازدارنده شامل «چالشهای محیط سیاسی»، «ضعف در برنامهریزی و نظارت برای توسعه گردشگری سلامت» و «مشکلات مربوط به محیط اقتصادی» است. در فرآیند توسعه گردشگری سلامت، عوامل بازدارنده بر عوامل پیشبرنده برتری دارند (DF < RF). راهبرد «راهبری گردشگری سلامت با استقرار و ظرفیتسازی کمیته ملی گردشگری سلامت» بهعنوان راهبرد آغازین و راهبرد «طراحی و مدیریت مطلوب برند بیمارستانی بر پایه قطبهای پزشکی» بهعنوان کانون سایر راهبردها شناسایی شدند.https://www.behboodmodiriat.ir/article_223132_79f5c1412a9dffd626145cb7002747da.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250823Application of security games in modeling interdependent network disruptionsکاربرد بازیهای امنیتی در مدلسازی اختلالات شبکههای وابسته13816522440110.22034/jmi.2025.501405.3175FAمیلادیاریدانشجوی دکتری مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0009-0003-9628-3841رامینصادقیاناستاد گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانمیثمجعفری اسکندریدانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20250121By expansion of the application of game theory in modeling various problems and the competitive nature of the real world, the use of this method in solving problems related to vital and important networks that affect the security of a country or society was introduced as security games.<br />In this research, an interdependent network has been studied under disruption, which, due to the dependence of its elements, a disruption in one component of the network affects other components and leads to sequential or cascading disruptions. The infrastructure and vital networks of a country, such as electricity distribution, transportation, telecommunications, finance and banking networks, have been studied. Given the nature of the subject under study, a game is formed between the attacker (disruptor) and the defender (network), each of which tries to optimize its strategies. The ultimate goal of the attacker is to collapse the network due to cascading disruptions, and the goal of the defender is to prevent the disruption or reduce its impact and ultimately maintain the stability of the network.<br />In this game, the attacker always makes the best decision to disrupt the current network flow, and the defender considers all the attacker's behaviors in previous iterations and acts to maximize the network flow. This iterative game continues until the goals of the two players converge.با گسترش کاربرد نظریه بازیها در مدلسازی مسائل مختلف و ماهیت رقابتی دنیای واقعی، استفاده از این روش در حل مسائل مربوط به شبکههای حیاتی و مهم که امنیت یک کشور یا جامعه را تحت شعاع قرار میدهد، به عنوان بازیهای امنیتی معرفی گردید. <br />در این پژوهش، شبکهای وابسته در زمان بروز اختلال مورد مطالعه قرار گرفته است که به دلیل وابستگی عناصر آن، اختلال در یک جزء از شبکه اجزای دیگر را تحت تاثیر قرار میدهد و منجر به اختلالات متوالی یا آبشاری میگردد. شبکههای زیرساختی و حیاتی یک کشور نظیر شبکههای توزیع برق، حملونقل، مخابراتی، مالی و بانکی مورد مطالعه قرار گرفته است. با توجه به ماهیت موضوع مورد بررسی، یک بازی میان مهاجم(عامل اختلال) و مدافع(شبکه) شکل میگیرد که هر کدام سعی در بهینه کردن استراتژیهای خود دارند. هدف نهایی مهاجم، فروپاشی شبکه در اثر وقوع اختلالات آبشاری و هدف مدافع، ممانعت از بروز اختلال و یا کاهش اثر آن و نهایتاً حفظ پایداری شبکه است.<br />در این بازی، مهاجم همواره بهترین تصمیم به منظور ایجاد اختلال در جریان فعلی شبکه را اتخاذ میکند و مدافع تمام رفتارهای مهاجم در تکرارهای قبلی را در نظر گرفته و به منظور حداکثرسازی جریان شبکه عمل میکند و این بازی تکرارشونده تا همگرایی اهداف دو بازیکن به یکدیگر ادامه مییابد.https://www.behboodmodiriat.ir/article_224401_8362596029a82f45bef62a57de5c5111.pdf«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی»
با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران»بهبود مدیریت2251-899119220250823Modeling Successful Project Management Solutions for Industrial Cluster Development using Grounded Theoryمدلسازی راهکارهای مدیریت موفق پروژههای توسعه خوشه صنعتی با کمک تئوری دادهبنیاد16618422745510.22034/jmi.2025.506849.3181FAمیتراموبداستادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران0000-0002-8347-8434فاطمهطاهریدانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمحمدفوادصباغ زادهدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.محمدحسینیدانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.حمیدکشاورزدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.Journal Article20250215Industrial clusters are groups of related businesses, located in the same geographical area, sharing commonalities and having complementary relationships. The development of clusters in Iran has started based on the model of the United Nations Industrial Development Organization (UNIDO). In Yazd Province, these projects have been initiated since 2005, and by 2024, six clusters have been fully developed, with two other clusters in various stages of development. In the current paper, after identifying and documenting successful and unsuccessful experiences, the knowledge and lessons learnt in the field of cluster development projects, uses grounded theory to develop a model for management of industrial cluster development projects. The main categories of cluster development actions were identified by interviews with experts and the causal conditions, intervening factors, strategies, and outcomes of cluster development were identified and modeled. The results showed that appropriate social capital and common problems were important causal factors in the success of cluster development projects in Yazd Province. Furthermore, development strategies such as stakeholder awareness, creating joint supply solutions for raw materials, market development and branding, training and empowering human resources, and developing standards contribute to the success of these projects, ultimately leading to improved quality, increased domestic production, access to raw materials, and market expansion.خوشههای صنعتی، گروهی از کسب و کارهای مرتبط با یکدیگر در یک موقعیت جغرافیایی هستند که با یکدیگر نقاط اشتراک و روابط تکمیلکنندگی دارند. توسعه خوشهها در ایران بر اساس مدل سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO)، شروع شده است. در استان یزد از سال 1384 برنامههای توسعه خوشهای آغاز شده و تا سال 1403 شش خوشه به طور کامل توسعه یافته و دو خوشه دیگر نیز در مراحل مختلف توسعه هستند. در این پژوهش پس از شناسایی و تدوین تجربه، دانش و درسآموختههای موفق و ناموفق در زمینه توسعه خوشهها، با تئوری دادهبنیاد به تدوین مدلی برای توسعه موفق خوشههای کسب و کار پرداخته شده است. در این پژوهش مقوله اصلی در زمینه اقدامات توسعه خوشهای شناسایی و سپس با کمک دادههای حاصل از مصاحبه با خبرگان، شرایط علی، عوامل مداخلهگر، راهبردها و پیامدهای توسعه خوشهای شناسایی و مدلسازی شدند. نتایج نشان داد وجود سرمایه اجتماعی مناسب و مشکلات مشترک از عوامل علی مهم در موفقیت پروژههای توسعه خوشهای استان یزد بودهاند. همچنین راهبردهای توسعهای مانند آگاهسازی ذینفعان، ایجاد راهکارهای تأمین مشترک مواد اولیه، توسعه بازار و برندسازی، آموزش و توانمندسازی سرمایههای انسانی و تدوین استانداردها به موفقیت این پروژهها کمک میکنند که نهایتاً منجر به بهبود کیفیت، افزایش تولید داخلی، دسترسی به مواد اولیه و گسترش بازارها خواهند شد.https://www.behboodmodiriat.ir/article_227455_467e2b770acfd44e128c0c9218584c48.pdf