«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی» با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران» بهبود مدیریت 2251-8991 20 3 2026 09 23 Multiple case studies in energy governance system analysis focusing on the role of regulation and providing policy recommendations مورد پژوهی چندگانه در تحلیل نظام حکمرانی انرژی با تمرکز بر جایگاه تنظیم‌گری و ارائه توصیه‌های سیاستی 250722 10.22034/jmi.2026.582476.3294 FA رضا طهماسبی بلوک‌آباد دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)تهران، ایران محمد عظیم‌زاده آرانی استادیار گروه اقتصاد برق و انرژی،پژوهشکده مطالعات سیاست‌گذاری و حکمرانی، پژوهشگاه نیرو 0009-0001-1993-3607 Journal Article 2026 06 09 Energy regulation is the missing link in energy governance in Iran. This lack has caused many problems, including imbalance, inefficiency, lack of equipment modernization and high energy intensity, and has slowed down the growth and improvement process in various energy sectors. After several decades of regulatory bodies in experienced countries, assessments now show the remarkable success of energy governance through regulatory bodies.<br>In this study, by examining two energy governance systems, China and the United States, which have a good history in energy regulation, a case study of the functioning of this concept in the energy sector has been conducted. The method used in this research is qualitative and uses a case study approach with data from library documents and an expert panel.<br>The results show that the energy governance system in China and the United States has significant differences in accordance with the economic and political ecosystems of the two countries. Considering the governmental nature of energy in China compared to the United States and the low expansion of competition in this country (compared to the United States), this country is more similar to the energy ecosystem of Iran. Accordingly, in the continuation of the research, while closely examining the differences in regulation in the two types of energy governance in China and the United States, policy achievements for Iran (with regard to the legal and executive infrastructure of energy regulation) are presented. تنظیم گری انرژی، حلقه مفقوده حکمرانی انرژی در ایران است. این فقدان باعث بروز بسیاری از مشکلات از جمله ناترازی، ناکارامدی، عدم نوسازی تجهیزات و شدت انرژی بالا شده و روند رشد و بهبود در بخش‌های مختلف انرژی را با کندی روبرو کرده است. با گذشت چندین دهه از فعالیت نهادهای تنظیم گر در کشورهای با تجربه، اکنون ارزیابی‌ها نشان از موفقیت چشمگیر حکمرانی انرژی از طریق نهادهای تنظیمگر دارد. <br>در این مطالعه، با بررسی دو نظام حکمرانی انرژی چین و آمریکا که سابقه خوبی در تنظیم گری انرژی دارند، به موردکاوی کارکرد این مفهوم در بخش انرژی پرداخته شده است. روش مورد استفاده در این پژوهش، کیفی بوده و از رویکرد مطالعه موردی با داده‌های حاصل از اسناد کتابخانه ای و پنل خبرگان بهره گرفته است.<br>یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام حکمرانی انرژی در چین و آمریکا از تفاوت‌های معناداری متناسب با زیست بوم اقتصادی و سیاسی دو کشور برخوردار است. با توجه به صبغه دولتی انرژی در چین نسبت به آمریکا و گسترش پایین رقابت در این کشور (نسبت به آمریکا)، این کشور مورد مشابه تری نسبت به زیست بوم انرژی ایران است. بر همین اساس، در ادامه پژوهش، ضمن بررسی دقیق تفاوت‌های تنظیم گری در دو نوع حکمرانی انرژی در چین و آمریکا، دستاوردهای سیاستی برای ایران (با توجه به زیرساختهای حقوقی و اجرایی تنظیم گری انرژی) ارائه شده است.