«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی» با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران» بهبود مدیریت 2251-8991 20 1 2026 05 22 Post-War Industry Development Window: Strategic Shift from Mere Production to Manufacturing of Industrial Machinery پنجره فرصت توسعه صنعت در شرایط پساجنگ: چرخش راهبردی از تولیدِ صرف به ساخت ماشین‌آلات تولیدی 1 6 245470 10.22034/jmi.2026.586590.3309 FA سیامک طهماسبی استادیار دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران 0000-0001-5864-5678 Journal Article 2026 05 22 Major wars and crises, despite their severe human and economic costs, may also function as critical junctures that reshape development trajectories. Drawing on evolutionary economics and industrial policy literature, this letter argues that the destruction of industrial capacities and productive equipment can create a “window of opportunity” for structural transformation. Under such circumstances, industrial reconstruction should not be confined to replacing damaged machinery and restoring pre-existing production patterns. Instead, it should be viewed as an opportunity to upgrade national technological capabilities. The paper contends that sustainable industrial development requires a strategic transition from “producing goods based on imported technologies” toward “designing and manufacturing capital goods, industrial machinery, and production systems”. By revisiting the post-war experiences of successful industrialized economies and discussing the institutional prerequisites of technological upgrading, the article proposes that post-war reconstruction policies should prioritize capital goods industries, technology transfer, co-design and co-production arrangements, and the establishment of national machinery-building consortia. Such an approach can strengthen technological sovereignty, industrial resilience, and long-term economic development. جنگ‌ها و بحران‌های بزرگ، علاوه بر خسارت‌های انسانی و اقتصادی، می‌توانند به‌عنوان نقاط گسست در مسیرهای توسعه‌ای کشورها عمل کنند. این یادداشت با بهره‌گیری از مفاهیم اقتصاد تکاملی و سیاستگذاری صنعتی، استدلال می‌کند که تخریب بخشی از ظرفیت‌های صنعتی و تجهیزات تولیدی می‌تواند شرایطی را پدید آورد که در ادبیات توسعه از آن با عنوان «پنجره فرصت» یاد می‌شود. در چنین شرایطی، بازسازی صنعتی نباید صرفاً به جایگزینی ماشین‌آلات از دست‌رفته و بازگشت به الگوی پیشین تولید محدود شود، بلکه باید به فرصتی برای ارتقای جایگاه فناوری کشور تبدیل گردد. مقاله بر این نکته تأکید دارد که توسعه پایدار صنعتی مستلزم گذار از «تولید کالا بر پایه فناوری وارداتی» به «طراحی و ساخت ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی و سامانه‌های تولیدی» است. با مرور تجربه کشورهای صنعتی موفق و تبیین الزامات نهادی این تحول، پیشنهاد می‌شود سیاست‌های بازسازی پساجنگ در ایران بر توسعه صنایع سرمایه‌ای، انتقال دانش فنی، طراحی و ساخت مشترک، و ایجاد کنسرسیوم‌های ملی ماشین‌سازی متمرکز شوند تا زمینه شکل‌گیری استقلال فناورانه و تاب‌آوری صنعتی بلندمدت فراهم شود. https://www.behboodmodiriat.ir/article_245470_b63c29b4afceb54efef16f3eb01fc1fe.pdf