«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی» با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران» بهبود مدیریت 2251-8991 20 1 2026 05 22 Conceptual Model of Conflict-of-Interest Management in Data Governance مدل مفهومی مدیریت-تعارض-منافع در حکمرانی‌داده 125 156 243716 10.22034/jmi.2026.538435.3225 FA سعید قربانی استادیار، گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران، 0000-0001-8568-2386 مجید رمضان دانشیار،گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران، 0009-0009-0007-8469 محمدجواد کرمی بروجنی دانشکده/گروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران 0009-0008-8920-6174 Journal Article 2025 08 01 This study investigates the latent causes of conflict of interest and presents practical management strategies in data governance within large Iranian organizations. Data governance serves as a crucial infrastructure for organizational value creation in Iran but faces substantial complexities due to diverse stakeholders, the strategic value of data, and varying perspectives on data ownership. To deeply understand these challenges, the research uses a qualitative grounded theory approach (Corbin & Strauss model), conducting 15 in-depth interviews with expert data managers and specialists.<br><br>Findings indicate that conflicts of interest in data governance stem less from mere role ambiguity and more from the dominance of a security-oriented paradigm, cultural resistance to accepting new responsibilities, and conceptual confusion between “data integration” and “data governance.” These factors have produced siloed structures, reduced data quality, diminished transparency, and weakened trust between organizational units. The presence of multiple and sometimes competing stakeholders has led each unit to aim for maximum control with minimal cooperation.<br><br>To address these issues, the article proposes strategies such as developing transparent data governance dashboards, establishing independent and specialized data committees, promoting a data-driven organizational culture, redefining roles along the entire data value chain, and utilizing performance indicators to monitor progress. The study concludes that achieving mature and effective data governance in Iran demands restructuring organizations, changing attitudes toward data, defining responsibilities explicitly, and fostering active multi-stakeholder collaboration. این پژوهش با هدف شناسایی علل پنهان تعارض منافع و ارائه راهبردهای عملی برای مدیریت آن در حکمرانی داده در سازمان‌های بزرگ ایران انجام شده است. حکمرانی داده، به عنوان زیرساختی حیاتی برای ارزش‌آفرینی سازمانی، در ایران با پیچیدگی‌هایی مواجه است که ناشی از چندگانگی ذینفعان، اهمیت داده به عنوان دارایی راهبردی و نگرش‌های متفاوت نسبت به مالکیت داده‌ها می‌باشد. برای درک بهتر این چالش‌ها، تحقیق از روش کیفی نظریه داده‌بنیاد (الگوی کوربین و اشتراوس) بهره برده و داده‌ها از ۱۵ مصاحبه عمیق با مدیران و متخصصان داده گردآوری شده است.<br><br>یافته‌ها نشان می‌دهد که تعارض منافع در حکمرانی داده بیش از آن‌که ناشی از ابهام نقش‌ها باشد، به غلبه پارادایم امنیت‌محور، مقاومت فرهنگی سازمان‌ها در پذیرش مسئولیت‌های جدید و اختلاط مفهومی میان «یکپارچه‌سازی داده» و «حکمرانی داده» مربوط است. این شرایط منجر به شکل‌گیری ساختارهای سیلویی، کاهش کیفیت داده‌ها، عدم شفافیت و تضعیف اعتماد میان واحدها می‌شود. همچنین پیچیدگی‌های لایه‌لایه ناشی از حضور ذینفعان متعدد باعث شده هر واحد تلاش کند کنترل داده‌ها را نزد خود حفظ کند.<br>برای رفع این مشکلات، مقاله راهکارهایی چون ایجاد داشبوردهای شفاف‌کننده حکمرانی داده، تشکیل کارگروه‌های تخصصی و مستقل، آموزش و توسعه فرهنگ داده‌محور، بازتعریف نقش‌ها در کل زنجیره ارزش داده و استفاده از شاخص‌های عملکردی برای سنجش پیشرفت را پیشنهاد می‌کند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که بلوغ حکمرانی داده در ایران مستلزم اصلاح ساختارها، تغییر نگرش به داده، تعریف صحیح مسئولیت‌ها و همکاری فعال همه ذینفعان است. https://www.behboodmodiriat.ir/article_243716_0191e5b9591f08a13e9ee27fbc71a28d.pdf