«موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی» با مشارکت «انجمن تعالی کسب و کار ایران» بهبود مدیریت 2251-8991 19 3 2025 11 22 A Framework for Risk Management of Petrochemical Industry Development Projects with a focus on Knowledge Management Capabilities ارائه چارچوبی برای مدیریت ریسک پروژه‌های توسعه‌ای صنعت پتروشیمی با تمرکز بر قابلیت‌های مدیریت دانش 1 35 233341 10.22034/jmi.2025.522673.3205 FA علی محقر استاد، گروه مدیریت تولید و عملیات، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-9844-1714 محمد حسن ملکی استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران سید مصطفی سید میرزایی دانشجوی دکتری گروه مدیریت صنعتی ،پردیس بین المللی کیش،دانشگاه تهران،تهران ،ایران Journal Article 2025 05 11 TThe petrochemical industry plays a significant role in economic development and reducing dependence on oil. However, the development of this industry is associated with various risks. This study is survey in terms of data collection and applied in its orientation. The target population consisted of managers and consultants of petrochemical development projects, and judgmental sampling was employed. The sample size was 10 experts, and the data collection tools included expert questionnaires, priority assessment, and structured interviews. In the first step, 25 risks were identified through a literature review and expert opinions. These risks were classified into five categories: economic, technical, legal and regulatory, environmental, and supply chain, and were evaluated using the fuzzy Delphi method. Eight risks with desirable defuzzified values were selected for final prioritization. The final risks were ranked using the Cupras method, and the priority risks included reduced global demand for petrochemical products, financing costs, increased logistics and transportation expenses, equipment and technology failures, and exchange rate fluctuations. Practical recommendations were developed based on the prioritized risks and insights from focus group interviews, taking into account a knowledge management approach.<br>Knowledge management in the petrochemical industry, through the use of big data analysis and business intelligence, facilitates demand forecasting, supply chain optimization, financial resource management, and risk control. By simulating market trends, recording experiences, and leveraging technologies such as the Internet of Things, it reduces costs, increases efficiency, and enhances information sharing across organizational units, thereby enabling smarter decision-making and more effective responses to emerging challenges. صنعت پتروشیمی نقش مهمی در توسعه اقتصاد و رهایی از وابستگی به نفت دارد، توسعه این صنعت اما با ریسک‌های مختلف مواجه است. این پژوهش از نظر گردآوری داده‌ها، میدانی بوده و از حیث جهت‌گیری، کاربردی است. جامعه نظری، مدیران و مشاوران پروژه‌های توسعه‌ای صنعت پتروشیمی بوده و نمونه‌گیری به صورت قضاوتی انجام شد. حجم نمونه برابر با 10 نفر بود و ابزارهای گردآوری میدانی عبارتند از: پرسشنامه‌های خبره‌سنجی، اولویت‌سنجی و البته مصاحبه ساختاریافته. در گام نخست، 25 ریسک از طریق مرور ادبیات و اخذ نظر از خبرگان استخراج گردید؛ این ریسک‌ها در قالب پنج دستۀ اقتصادی، فنی، قانونی و حقوقی، محیطی و زنجیره تأمین، طبقه‌بندی و با روش دلفی فازی ارزیابی شدند. هشت ریسک دارای عدد دیفازی مطلوب بودند و برای اولویت‌بندی نهایی انتخاب شدند. ریسک‌های نهایی با روش کپراس رتبه‌‌بندی شد و ریسک‌های اولویت‌دار عبارت بودند از: ریسک‌های مرتبط با کاهش تقاضای جهانی برای محصولات پتروشیمی، هزینه‌های تأمین مالی، افزایش هزینه‌های لجستیکی و حمل‌ونقل، خرابی تجهیزات و فناوری‌های مورد استفاده، و نوسانات نرخ ارز. پیشنهادهای کاربردی با توجه به ریسک‌های اولویت‌دار و مصاحبه با گروه‌های کانونی با در نظر گرفتن رویکرد مدیریت دانش، توسعه یافتند. <br>مدیریت دانش در صنعت پتروشیمی با استفاده از تحلیل کلان‌داده و هوش کسب‌وکار، به پیش‌بینی تقاضا، بهینه‌سازی زنجیره تأمین، مدیریت منابع مالی و کنترل ریسک کمک می‌کند. با شبیه‌سازی روندهای بازار، ثبت تجربیات و بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند اینترنت اشیاء سبب کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی گشته و اشتراک‌ اطلاعات بین بخش‌های سازمان، تصمیم‌گیری هوشمندتر و واکنش به چالش‌ها را تسهیل می‌کند. https://www.behboodmodiriat.ir/article_233341_627db109db329bca9082d4cdefa9459b.pdf