ارائه مدل نظام نوآوری فناورانه در حوزه حاکمیت الکترونیک ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی

3 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

در سالهای اخیر و باگسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات، تحقق حاکمیت الکترونیک از جانب حکومت ها ضرورتی اجتناب ناپذیر در راستای کاهش هزینه ها، افزایش بهره وری و رضایت آحاد مردم و درنهایت توسعه پایدار محسوب میگردد. علیرغم این امر، متاسفانه شواهد و گزارشات آماری نشان دهنده وضعیت نامناسب ایران در حوزه دولت الکترونیک و حاکمیت الکترونیک بوده و کشور ایران در زمینه شاخص های مرتبط دارای جایگاه مناسبی نمی باشد. در این راستا، تداخلات و عدم انسجام و کارآمدی نظام نوآوری فناورانه در کشور از مهم ترین دلایل این امر برشمرده می شود. بدین ترتیب و باتوجه به اهمیت موضوع، در این تحقیق به تحلیل کارکردها و رشد بخش های فناورانه در حوزه حاکمیت الکترونیک ایران بر پایه توسعه فناوری اطلاعات پرداخته شده و کارکرد نظام نوآوری فناورانه در حوزه حاکمیت الکترونیک ایران مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج به دست آمده از پرسشنامه ارائه شده و تحلیل عاملی تائیدی انجام پذیرفته با استفاده از نرم افزار لیزرل بیانگر میزان تاثیر مولفه ها و شاخص های احصا شده در تحقق نظام نوآوری فناورانه در حوزه حاکمیت الکترونیک درکشور بوده و در برنامه ریزی کلان در این حوزه می تواند رهگشا باشد

کلیدواژه‌ها


  1. سازمان فناوری اطلاعات ایران، تحلیل وضعیت توسعه دولت الکترونیک درجهان و ایران براساس گزارش توسعه دولت الکترونیک سازمان ملل در سال 2014، مجموعه گزارش های نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، مرداد 1393.
  2. ثقفی، فاطمه، بهروز زارعی و مهدی دیباج. 1391. مدل ملی توسعه دولت الکترونیکی ایران. سیاست علم و فناوری 2(14): 27-31.
  3. حاجی حسینی،حجت اله، مهدی محمدی، فرهاد عباسی و مهدی الیاسی.1390. تحلیل حکمرانی نظام نوآوری ایران بر پایه چرخه سیاستگذاری نوآوری. سیاست علم و فناوری 1(13): 48-33.
  4. حسینی مقدم، سید سجاد، علی محمد فاضلی و سید حسن شجاعی. «شناسایی موانع و چالشهای استقرار دولت الکترونیک درکشور.»   darabkola20.blogfa.com/post-478.aspx.
  5. شجاعان، امیر و سید محمدتقی تقوی ‏فرد.1394. « معرفی ابعاد و کارکردهای حاکمیت الکترونیک ایران.» سومین  کنفرانس بین المللی پژوهشهای کاربردی در مهندسی کامپیوتر و فن آوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرس تهران.
  6. محمدی، مهدی.1390. « مدلی برای شکل‌گیری نظام نوآوری فناورانه نوظهور در ایران.» رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری، رشته مدیریت تکنولوژی گرایش سیاستگذاری علم و فناوری.
  7. معاونت توسعه و سرمایه انسانی ریاست جمهوری.1393. نقشه راه توسعه دولت الکترونیک ایران. http://www.mdhc.ir.
  8. هاشمیان، احمدرضا. 1388. «بررسی و تحلیل دو مفهوم دولت الکترونیکی و حاکمیت الکترونیکی.» ششمین کنفرانس بین المللی مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات، تهران، موسسه مدیریت فناوری اطلاعات.
    1. Ahmadi, F. 2010. "The Progress and Obstacles of Implementing and Improving E-Government In Islamic Republic Of Iran." Master’s Thesis, Lappeenranta University of Technology, Department of Information Technology.
    2. Bedi, K., Parminder J. Singh and Sandeep Srivastava. 2001. Government @ Net: New Governance Opportunities for India. SAGE Publications, Shahrivar 19, 1380 AP.
    3. Belanger, F., Hiller, J. S. 2006. "A Framework for E-government: Privacy mplications." Business Process Management Journal, 12(1):48-60.
    4. Bergek, A., S. Jacobsson, B. Carlsson, S. Lindmark and A. Rickne. 2008. "Analyzing the functional dynamics of technological innovation systems: A scheme of analysis." Research Policy 37:407-429.
    5. Breschi, S. and F. Malerba.1997. "Sectoral Innovation Systems: Technological Regimes, Schumpeterian Dynamics, and Spatial Boundaries." in C Edquist (ed.), Systems of Innovation: Technologies, Institutions, And Organizations, Pinter, London s. 130-56.Cooke P. (1992), Regional Innovation Systems: Competitive Regulation in the New Europe, Geoforum. 23(3): 365-382.
    6. Dawes, Sharon S. 2009. "Governance in the digital age: A research and action framework for an uncertain future." Government Information Quarterly, Elsevier, 26:257–264.
    7. Duffy, D. (2000). “Q&A: Balancing the Role of E-Government: Interview with Mike Hernon, Vice President of E-Government: for New York City-Based Gov Works”.
    8. Edquist , C. and l. Hommen .1999. "Systems of innovation: theory and Policy for the demand Side."Technology in Society 21:63-79.
    9. Estevez, E. and T. Janowski.2013. 'Electronic Governance for Sustainable Development — Conceptual framework and state of research." Government Information Quarterly, Elsevier 30:94–109.
    10. Freeman, Christopher. 1987. Technology policy and economic performance: Lessons from Japan. London, Pinter Publishers.
    11. Galli, R. and M. Teubal.1997. "Paradigmatic Shifts in National Innovation Systems." Edquist, C.: Systems of Innovation: Technologies, Institutions and Organizations. Pinter Publishers, London 342-370.
    12. Grönlund, Åke. 2001. "Democracy in an IT-framed society: introduction." Communications of the ACM 44(1):22–26.
    13. Hakikur, Rahman. 2010. Framework of e-governance at the local government level. Comparative E-Government, Springer, 25:23–47.
    14. Hekkert M.P., R.A.A. Suurs, S.O. Negro, S. Kuhlmann and R. E. H. M.Smits. 2007. "Functions of innovation systems: A new approach for analysing technological change." Technological Forecasting and Social Change 74:413-432.
    15. Holmes, Douglas. 2001. "Egov: E-Business Strategies for Government." Nicholas Brealey Pub, London
    16. Johnson, Anna. 2001. Functions in innovation system approaches. In: Electronic Paper at the Proceedings of the Nelson and Winter Conference, Aalborg.
    17. Johnson Björn, Charles Edquist and Bengt-Åke Lundvall. 2003. "Economic Development and National Systems of Innovation Approach." First Globelics Conference.
    18. Layne, K. and J. Lee. 2001. "developing fully function e-government: A four stage model." Government Information Quarterly 18(2):122–136.
    19. Lundvall, Bengt-Åke.1992. National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning. London: Pinter Publishers.
    20. Malerba, Franko. 2002. "Sectoral systems of innovation and production." Research Policy 31:247–264.
    21. Malerba, Franko.2004. Sectoral Systems of Innovation: Concepts, Issues and Analyses of Six Major Sectors in Europe. Cambridge University Press.
    22. Meier, Andreas. 2009. eDemocracy & eGovernment. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, DOI: 10.1007/978-3-642-00130-7.
    23. Moon M.J. 2002. "The Evoloution of E-Government among Municipalities: Rhetoric or Reality? " Public Academic Review, 62:424-433.
    24. Nelson, Richard R. 1993. National Systems of Innovation: A comparative Study. Oxford, Oxford University Press.
    25. Niosi, Jorge. 2002. "National Systems of Innovation are "X-Efficient" (and X-Effective)- Why Some are Slow Learners." Research Policy Journal 31:291-302.
    26. OECD, “e-Government: Analysis Framework and Methodology”, OECD Public Management Service, Public Management Committee, 13 December 2001, p. 2, http://www.oecd.org/officialdocuments/publicdisplaydocumentpdf/?cote=PUMA(2001)16/AN N/REV1&docLanguage=En.
    27. Okot-Uma, R.W. (2001), “Eelectronic governance: (leading to good government),” Electronic governance and Electronic democracy: living and working in the connected world, the commonwealth center for electronic governance, Ottawa.
    28. Ørstavik F. and S. Olav Nas.1997. "Institutional mapping of the Norwegian national system of innovation." STEP group.
    29. Pablo, Z.D., S.L. Pan. 2002."A Multi-disiplinary Analysis of E-governance: Where do we start? " the 6th Pacific conference on Information Systems (PACIS), Japan.
    30. Rickne, A. 2000. "New Technology-Based Firms and Industrial Dynamics Evidence from the Technological System of Biomaterials in Sweden, Ohio and Massachusetts". PhD diss., Department of Industrial Dynamics. Chalmers University of Technology, Göteborg.
    31. Riley, T.B. 2003, e-government vs. e-governance: examining the differences in a changing public sector climate. Commonwealth Centre for Electronic Governance, Ottawa.
    32. Siau, K., Long, Y. 2005. "Synthesizing e-government stage models a meta synthesis based on meta-ethnography approach." Industrial Management & Data Systems, 105(4):443–458.
    33. Stamoulis, D., Gouscos, D., Georgiadis, P., Martakos, D. 2001, "evisiting public information management for effective e-government services." Information Management and Computer Security, 9 (4):146.
    34. The World Bank, “Definition of e-Government”, http://web.worldbank.org/wbsite/external/topics/extinformationandcommUnicationandtechnologies/extegovernment/0,,contentMDK:20507153~menuPK:702592~pagePK:148956~piPK:216618~theSitePK:702586,00.html.
    35. United Nations Development Programme. 1997. Governance for Sustainable Human Development: A UNDP Policy Document. United Nations Development Programme, New York, NY.
    36. United Nations E-Government Survey 2014, Available at: https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Reports/UN-E-Government-Survey-2014.
    37. United Nations E-Government Survey 2018, Available at: https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Reports/UN-E-Government-Survey-2018.