مدل سازی و تحلیل راهبردی بحران بازنشستگی در ایران با رویکرد نظریه بازی‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده

چالش عدم تعادل بین منابع و مصارف در صندوق­های بازنشستگی و پیامدهای منفی آن، به­ویژه افزایش کسری صندوق­ها و به‌تبع آن افزایش تعهدات دولت در این حوزه، اجرای اصلاحات را در این صندوق‌ها اجتناب‌ناپذیر نموده است. اما سؤال اساسی این است که چرا باوجود درک بحران برای کنش گران مختلف میدان بازنشستگی، این اصلاحات عملیاتی نشده است. علت اصلی این موضوع را باید در ماهیت پیچیده و چندبعدی بازنشستگی جستجو نمود. در چنین مسائل پیچیده‌ای، تحلیل بازی شکل‌گرفته بین کنش گران مختلف باهدف فهم پیچیدگی و تبیین مساله بسیار مهم و اساسی است. بر این اساس، این پژوهش با استفاده از یکی از مدل‌های نظریه بازی‌ها موسوم به مدل گراف برای حل مناقشه به‌عنوان ابزاری مناسب برای مدل‌سازی و تحلیل مسائل پیچیده، بازی شکل‌گرفته بین ذی‌نفعان مختلف بازنشستگی در ایران را مدل‌سازی و تحلیل نموده و بر اساس آن محتمل‌ترین نتایج بحران فعلی را تبیین خواهد نمود و در انتها نیز رهنمودهایی برای حل این بحران ارایه خواهد نمود. نتایج مدل‌سازی نشان داد با بازیگران فعلی و ترجیحات کنونی آنها، محتمل‌ترین و پایدارترین نتیجه ممکن بحران بازنشستگی، ادامه وضعیت موجود است و بر همین اساس، هر نوع اصلاح ساختاری یا پارامتری که در این زمین بازی پیشنهاد شود احتمال عملیاتی شدن آن بسیار پایین است. همچنین نتایج به‌دست ‌آمده با استفاده از تحلیل­های بازی معکوس بیانگر این است که جلوگیری از تداوم وضع موجود و رهایی از بن‌بست کنونی، مستلزم اتخاذ سیاست‌هایی با هدف تغییر ترجیحات کنش گران میدان بازنشستگی و همراه نمودن آنها برای انجام اصلاحات است که دستابی به چنین هدفی، نیازمند دخالت تصمیم‌گیرندگان ارشد حاکمیتی و تدوین سیاست‌ها و ایجاد ساختارهای اجرایی جدید است. برای این منظور، حاکمیت ( هر سه قوه) باید بخشی از اقتدار خود را به نهاد فراقوه­ای، مستقل و آینده‌نگر با مسئولیت تدبیر امور بین نسلی در حوزه بازنشستگی موسوم به رگولاتور یا نهاد تنظیم‌کننده مقررات بازنشستگی و نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات ببخشد تا این نهاد، بدون توجه به مسائل سیاسی و جناحی، سیاست‌گذاری‌های لازم برای خروج از بحران فعلی را انجام دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modelling and Strategic Analysis of Pension Crisis in Iran: A Game Theory Approach

نویسندگان [English]

  • Mohamad Ali Ansari 1
  • Ali Falahati 2
  • Sohrab Delangizan 2
1 PhD candidate of Economics, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

Imbalance challenge between resources and expenditures in pension funds and its negative consequences, especially the increasing deficit of funds and consequently increase the government's commitment in this area, has become the implementation of reforms in these funds inevitable. But, the main question is that why despite understanding crisis for different actors of retirement scope, these reforms has not been implemented yet? The main cause of this issue should be searched in complex and multi-dimensional nature of retirement. In such complex issues, the analysis of game formed between different actors is very important and crucial with the aim of understanding complexity and explaining the problem. Accordingly, this study models and analyses the game which is formed between various stakeholders of retirement in Iran by using one of the game theory models called graph models to resolve the dispute as an appropriate tool for modelling and analyzing complex problems and based on that expresses the most likely outcomes of current crisis and also finally provides guidelines to solve this crisis. The results of modelling showed that with current players and their current preferences, the most likely and most stable possible outcome for pension crisis is continuation of the status quo and accordingly any structural or parametric reform, which is proposed in this playground, is less likely to be operational. Also, the results obtained by using reverse game analysis indicates that preventing continuation of the status quo and getting out of the current impasse requires adopting policies aimed at changing preferences of pension field actors and bringing them to carry out the reforms. Achieving to such goal needs involvement of senior government decision-makers, policy formulation and creation of new administrative structures. For this purpose, the government should assign some part of its authority to a cross-factional, independent and provident institution with responsibility for inter-generational affairs in pension area known as the regulators or regulatory body pensions and supervising the implementation of regulations until this institution policy the necessary policies to exit the current crisis regardless of the political and factional problems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pension
  • game theory
  • Graph Model for Conflict Resolution
  • Inverse GMCR
  • Stability Analysis